TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİN GENEL AMAÇLARI

TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİN GENEL AMAÇLARI

1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 2’nci maddesinde Türk Millî Eğitiminin Genel Amacı, Türk Milletinin bütün fertlerini,

1. Atatürk inkılâp ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin millî, ahlakî, insanî, manevî ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan; insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek;

2. Beden, zihin, ahlâk, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek;

3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak ;
Böylece, bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu arttırmak; öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadî, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır.

Ayrıca;

Ortaöğretimin amaç ve görevleri, Millî Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine de uygun olarak;
1. Bütün öğrencilere orta öğretim seviyesinde asgarî ortak bir genel kültür vermek suretiyle onlara kişi ve toplum sorunlarını tanımak, çözüm yolları aramak ve yurdun iktisadî, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunmak bilincini ve gücünü kazandırmak,

2. Öğrencileri, çeşitli program ve okullarla ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde ve doğrultusunda yüksek öğretime veya hem mesleğe hem de yüksek öğretime veya hayata ve iş alanlarına hazırlamaktır.

Bu görevler yerine getirilirken öğrencilerin istekleri ve kabiliyetleri ile toplum ihtiyaçları arasında denge sağlanır.


PROGRAMIN YAKLAŞIMI

Eğitimi geliştirmeye yönelik çalışmalar, gelişmiş ülkeler dahil olmak üzere, her toplumun gündeminde olagelmiştir. Eğitim; hızla değişen toplumsal değerlerden, gelişen teknoloji ve bilim dünyasından doğrudan etkilenmektedir. Aynı zamanda eğitim, tüm bu değişimlere ve gelişmelere yön verme gücüne de sahiptir. Çünkü bir yandan bu gelişmelere bilgi bakımından kaynak sağlarken diğer yandan da insan kaynağını eğitmektedir.

21. yüzyılın eşiğinde günümüzün hızlı gelişmeler karşısında eğitim sistemimizden beklentiler artmaktadır. Okullarımızdan, öğretim hizmetlerinin yanı sıra öğrencilerini, onların “bireysel farklılıklarına özen göstererek; kendini tanıyan ve geliştirebilen bireyler” olarak yetiştirmeleri de beklenmektedir. Buna yönelik çalışmalar okullarımızda rehber öğretmenler (psikolojik danışmanlar) tarafından yürütülmekle birlikte, öğretmenlerin de öğrencileriyle birliktelikleri kapsamında rehberlik anlayışına uygun davranışlar geliştirebilmeleri modern eğitimin bir gereğidir.

Rehberlik hizmetlerinin amacı bizzat bireye dönüktür. Birey ifadesi de eğitimde “öğrenciyi” işaret eder. Çağdaş eğitim anlayışı, geleneksel eğitim anlayışından farklı olarak hem rehberlik alanında hem de eğitimin diğer alanlarında, 21. yüzyıla giren öğrencinin ve öğretmenin, eğitimde değişen rollerine dikkat çekmektedir.

Bu yeni anlayış geleneksel eğitimdeki gibi öğrenciyi eğitim-öğretim sürecinde, belli bir biçime veya duruma sokulacak edilgen bir unsur, “araç” olarak görmez. Öğrenci, sürecin etken bir öznesi ve temel kaynaklarından biridir. Öğrenci, buna göre topluma ve çevresine “edilgen bir uyarlık” değil, “etken bir uyum” göstermek durumundadır.

21. yüzyılda eğitimdeki yeni değişimler doğrultusunda öğretmenin rolü de giderek farklılaşmaktadır. Günümüzde bilginin birçok kaynağı var ve bunlara kolaylıkla ulaşılabilmektedir. Artık önemli olan; bilgiye ulaşmak değil, bilgiyi kullanmak ve yaşamdaki anlamını fark ederek değerlendirebilmektir. Bu noktada yeni çağda öğretmenin temel rolü akademik rehberlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu rol öğretmenin yeni koşullara ve değişimlere ayak uydurmasını, bu koşulları daha da geliştirecek potansiyele, becerilere ve esnekliğe sahip olmasını, öğrencisini gerekli tüm boyutları ile tanıyabilmesini, okulu ve eğitim çevresini, öğrenci kadar kendisi için de bir gelişim ortamı olarak görebilmesini gerekli kılmaktadır. Eğitim ve öğretmen yapıları, eğitimdeki var oluşlarının özellikle öğrenci için olduğu, okulun öğrenci için onun kendini geliştirme sürecindeki belli başlı araçlardan biri olduğu yaklaşımını temel almak durumundadır. Bu yaklaşımla hizmet verebilmesi için de öğrencinin gelişimini sağlayabilmek amacıyla iş birliğine açık, insan ilişkilerinde başarılı, alanının sınırlarını bilen, öğrenci gelişimini “bir süreç olarak” değerlendirebilen bireyler olması, öğretmen için günümüzün ve geleceğin zorunlu kıldığı temel özelliklerdir. Tüm bu özellikler âdeta, öğretmenin “insan için insanla çalışma konusunda bir uzman” olmasını gerektirmektedir.

İşte, anlatılmaya çalışılan, öğrencinin ve öğretmenin bu yeni rollerinin ve bu rollerin içinde yer aldığı çağdaş eğitim anlayışının ortaya koyduğu eğitsel gerekliliklerden biri de, grup rehberlik etkinlikleri yoluyla öğrencilerin kendilerini tanıma ve anlamalarını, okula ve çevresine uyum göstermelerini, yaşama, gelecekteki yeni durumlara ve üst öğrenime hazırlanmalarını, gizil güçlerini gerçekleştirmelerini desteklemektir.

Bilindiği gibi orta öğretim kurumlarında haftalık olarak konulan rehberlik saati bu amaçlara yönelik bir uygulamadır. Bu saatlerin çağdaş anlayışa göre hazırlanmış, Talim ve Terbiye Kurulunca da onaylanmış bir programının bulunması, amaçların gerçekleşmesi açısından yeni ve etkin bir adımdır. Çünkü; program, öğrenci grupları veya sınıflar bazında kademelere ve öğrenci gereksinimlerine göre temel bir rehberlik programı oluşturabilmek açısından da, ülkemizde Bakanlık düzeyinde gerçekleştirilen ilk çalışmadır. Öte yandan bu programın önemli işlevlerinden biri de rehberlik saatlerindeki “amaca hizmet etmeyen uygulamaları” önlemek olacaktır.

Bu program sayesinde yukarıda anlatılmaya çalışılan yeni roller açısından hem öğrencilerin hem de öğretmenlerin kendilerini geliştirme olanakları sağlayacağı düşünülmektedir.

Bu gerekçelerden yola çıkılarak hazırlanan Orta Öğretim Kurumları Sınıf Öğretmenleri İçin 9., 10., 11. Sınıf Rehberlik Saati Programı;
Öğrenciyi;

• Merkeze alan,
• Öğrenme amacıyla harekete geçiren,
• Eğitim sürecinde etkin katılıma özendiren, grup çalışması dinamiğini benimseyen,
• Kendisini tanıyıp, kişisel gelişimini gözlemlemesine fırsat veren,
• Düşünen, sorgulayan, araştıran, bilgiye ulaşma yollarını bilen, bilimsel yöntemi ve bilgiyi kullanan birey olarak yetişmesini amaçlayan,
bir anlayışın ürünüdür.

Öğretmen açısından da;

• Ezberci eğitimden uzak,
• Çağdaş Eğitime Uygun Olarak kılavuzluk görevini üstlenen,
• Kendini geliştirmesine fırsat tanıyan,

bir yaklaşımla hazırlanmıştır.

Etkinliklerin verimi açısından sınıf öğretmeninin; öğrenciyi etkin kılması, programın başarısı için ise okul yönetiminin, okulda, rehber öğretmenler, öğretmenler, öğrenciler ve veliler arasında etkili bir iş birliği oluşturması bir zorunluluktur.


OKUL REHBERLİK HİZMETLERİ

Eğitilmiş insan gücü, toplumsal kalkınmanın en önemli ögesidir. Bu anlamda bireyin eğitimine yapılan yatırımlar, toplumun kalkınmasına yapılan yatırımlardır.

Eğitim, bireyi tüm yönleriyle bir bütün olarak ele alma ve geliştirme sürecidir. Çağdaş eğitim anlayışına göre örgütlenmiş bir eğitim kurumunda, yönetim, öğretim ve öğrenci kişilik hizmetleri, eğitim sürecinin üç ana alanı olarak yer almaktadır. Rehberlik, öğrenci kişilik hizmetleri bünyesinde yer alan ve daha çok öğrencinin kişilik gelişimi ile ilgilenen bir hizmet alanıdır. Eğitim sürecinin bütünlüğünü oluşturan; yönetim, öğretim ve rehberlik çalışmalarının ortak amacı öğrencilerin, bedensel, zihinsel, sosyal ve psikolojik bakımdan bir bütün olarak gelişmelerini sağlamaktır. Ancak bu ortak amaca ulaşmada her alanın kendine özgü yaklaşım ve uygulamaları vardır.

Öğrencilerin, kendilerini tanımaları, dengeli bir kişilik geliştirmeleri, uyum sorunları, ilgi, yetenek, değer ve kişilik özelliklerine uygun bir mesleğe yönelmeleri, alan ve ders seçmeleri, başarılarını artırmaları, serbest zamanlarını en iyi biçimde değerlendirebilmeleri, bireyler arası iletişim becerilerini geliştirmeleri vb. konular, rehberlik hizmetlerini okullarda gerekli kılmaktadır.





Rehberlik Hizmetlerinin Genel Amaçları

Öğrencilerin;

1. Bedensel, zihinsel, duygusal vb. yönlerden özelliklerini tanımalarına ve kabul etmelerine,
2. İnsanlarla sağlıklı ilişkiler kurabilmek için gerekli becerileri kazanmalarına ve yaşama karşı olumlu bir tutum geliştirmelerine,
3. Kişisel gelişimleri için kendilerine açık olan fırsatları, okul ve okul dışındaki eğitim olanaklarını, meslekleri, iş dünyasını ve toplumun beklentilerini tanımalarına,
4. Amaç belirleme, sorun çözme, karar verme, tercih yapma, sorumluluk alma gibi yaşam becerilerinde yeterlilik ve kendine güven kazanmalarına,
5. Yaşantılarını bir bütün olarak değerlendirerek bir yaşam felsefesi geliştirmelerine,
6. Toplum gerçeklerini de göz önüne alarak, kendilerine uygun üst öğrenim programlarını, iş ve meslekleri tanıyıp seçmelerine,
7. Çalışmayı zevk hâline getirmelerine ve serbest zamanlarını iyi kullanmalarına,
8. Bilimsel anlayışa, yaratıcılığa, hoşgörüye, sevgiye, demokratik tutum ve davranışa sahip, insan haklarına saygılı, çevresi ile uyumlu bireyler olarak yetişmelerine,

Sonuç olarak, kendilerini belirtilen amaçlar doğrultusunda gerçekleştirmelerine yardımcı olmaktır.

Rehberlik örgütü, belirtilen amaçların gerçekleştirilebilmesi için öğrenciyi tanıma, bilgi verme, psikolojik danışma, yerleştirme, izleme, çevre ve veli ile ilişkiler, araştırma ve değerlendirme gibi hizmet alanlarına ayrılır. Belirtilen amaçlara ulaşmak ve bu hizmet alanlarında öğrencilere sistemli ve profesyonel düzeyde yardımcı olabilmek için bu hizmetler rehberlik eğitimi almış uzman kişiler tarafından yürütülmelidir. Ancak, rehber öğretmen (psikolojik danışman) sayısının yetersizliği, öğretmenlerin rehberlik hizmetlerinde belli bazı rollerinin olması ve hizmetlerin iş birliği içinde yürütülmesi gerektiğinden, bir kısım rehberlik çalışmalarının sınıf öğretmenlerince de yürütülmesi gerekmektedir.

Rehberlik hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili okul yöneticilerinin, rehber öğretmenlerin (psikolojik danışmanların), sınıf öğretmenlerinin görevleri ayrı ayrı "Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği"nde yer almaktadır. Sınıf öğretmenleri, uygulamalarında bu çerçeveyi göz önünde bulundurmalıdırlar.

Rehberlik Hizmetlerinin Genel İlkeleri
Rehberlik hizmetleri yürütülürken bazı ilkelerin göz önüne alınması gerekir. Bu ilkeler kısaca şöyle özetlenebilir:
1. Her birey seçme özgürlüğüne sahiptir: Toplumdaki tüm kısıtlı olanaklara rağmen bireyin önünde birçok seçenekler bulunabilir; rehberlik çalışmalarıyla bireye seçenekler tanıtılarak uygun seçimi yapmasına yardımcı olunur.
2. Rehberlik hizmetlerinde insana saygı esastır: Saygı; her insanın, ırk, din, cinsiyet, sosyal, ekonomik, kültürel farklılığı ne olursa olsun değerli olduğunu kabul etmektir.
3. Rehberlik hizmetlerinden yararlanmada gönüllülük esastır: Bu hizmetlerden yararlanmanın özünde gönüllülük olmakla birlikte, sınıf ortamında grup rehberliği yapılırken tüm öğrencilerin etkinliklere katılımı gerekmektedir. Böyle durumlarda öğrencilerin konulara istekli hâle getirilmesi için çaba gösterilir.
4. Rehberlik yaşam boyu yararlanılabilecek bir hizmettir: Bireyin gelişimi, yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Bu nedenle rehberlik hizmetleri sürekli olarak sunulur.
5. Rehberlik hizmetlerinin bireysel boyutunda gizlilik esastır: Rehber öğretmen (psikolojik danışman), danışanın (öğrencinin) sırlarını başkalarına açıklamaz. Danışman aradaki güven duygusunun kaybolmaması için danışanın anlattıklarını onun izni olmadan kişi ya da kurumlara iletmez. Ayrıca, sınıf öğretmeni de öğrenci ile ilgili özel bilgileri rehberliğin amaçları dışında kullanmaz.
6. Rehberlik hizmetleri ilgililerin iş birliği ile yürütülmelidir: Rehberlik hizmetleri, rehber öğretmenin (psikolojik danışmanın) öncülüğünde, yöneticiler, öğretmenler, diğer okul personeli ve veliler ile iş birliği içinde yürütülür.
7. Rehberlik tüm öğrencilere açık bir hizmettir: Bu hizmetlerin özünde çıkabilecek sorunları önleme ve bireyi tüm yönleri ile geliştirme vardır. Rehberlik çalışmaları, sadece sorunlu ve uyumsuz bireylere sunulan bir hizmet olmayıp tüm öğrencilere yöneliktir.
8. Rehberlik hizmetlerinde bireysel farklılıklara saygı esastır: Her insanın kendine özgü olduğunu, ilgi, yetenek ve değerleri bakımından var olan farklılıklarını kabul etmektir.
9. Rehberlik hizmetleri hem bireye hem de topluma karşı sorumludur: Bu hizmetler ile bireye kendi istekleri ile toplumun beklentileri arasında bir denge kurabilmesi için yardımcı olunur.
10. Rehberlik hizmetleri eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır: Eğitim sürecinde ortak amaca ulaşabilmek için rehberlik, yönetim ve öğretim hizmetleri birbirleriyle tutarlı bir biçiminde yürütülür.
REHBERLİK PROGRAMIYLA İLGİLİ AÇIKLAMALAR

Genel Açıklamalar

1. Bu program, Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve ilkeleri doğrultusunda, rehberlik hizmetleri ile ilgili 9. 10. ve 11. sınıf rehberlik etkinliklerine yönelik olarak, sınıf öğretmenleri tarafından uygulanmak üzere hazırlanmış olup rehberlik hizmetlerinin sadece bir bölümünü kapsamaktadır. Sınıf öğretmenleri bu programı, okul rehberlik hizmetlerinin bir parçası olarak okul rehber öğretmenine danışarak yürütürler.
Bu ders; Lise, Bazı Derslerin Öğretimini Yabancı Dil ile Yapan Resmi Okullar ( Anadolu Liseleri) ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde haftalık ders saatleri içinde, Fen Lisesi, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi, Anadolu Öğretmen Lisesi,Meslek Lisesi, Anadolu Meslek Lisesi, Teknik Lise, Anadolu Teknik Lisesi, İmam – Hatip Lisesi, Anadolu İmam – Hatip Lisesi ve Yabancı Dil Ağırlıklı İmam – Hatip Lisesinde haftalık ders saati dışında yürütülür.
2. Öğrencilerin, programda yer alan konular ya da gereksinim duyulan diğer konular ile ilgili daha fazla yardım veya bilgi almak istediklerinde, okul rehberlik servisi, rehberlik ve araştırma merkezi vb. kurum/kuruluşlara yönlendirilmeleri gerekir.
3. Rehberlik servisi olan okullardaki rehber öğretmenler (psikolojik danışmanlar), gerektiğinde rehberlik saatlerini servisin psikolojik danışma ve diğer rehberlik çalışmaları için kullanırlar.
4. Sınıf öğretmeni, programda yer alan konuların içeriğinin zenginleştirilmesinde ve materyal sağlamada rehberlik servisi, rehberlik ve araştırma merkezi ile iş birliği yapmalı, programın uygulanması ile ilgili açılacak olan hizmet içi eğitim programlarına katılmalıdır.
5. Sınıf rehberlik programının amacına ulaşması, okul rehberlik servisi ile diğer ilgili birim ve personelin iş birliği yapmasına, personelin rehberlik çalışmalarının önemine inanmasına, rehberlik ilkelerine uyulmasına ve gerekli araç-gereç ile kaynakların etkin olarak kullanılmasına bağlıdır.
6. Psikolojik ölçme araçları ile psikolojik danışma ve rehberlik alanına özgü teknikler, sadece rehber öğretmen (psikolojik danışman) tarafından kullanılmalıdır. Bu tür durumlarda sınıf öğretmeni ile rehber öğretmenin iş birliği sonucunda yapılacak uygulama ve etkinlikler uygun olan haftalarda çalışma plânına dahil edilmelidir.


Uygulamaya İlişkin Açıklamalar

1. Programda yer alan bölümler, öğrenci ihtiyaç analizi, ilgili yayınlar, mevcut sınıf rehberlik çalışmaları, öğretmenlerin rehberlik hizmetlerindeki görevleri ile bilgi çağının gerekleri olan yeni gelişmeleri göz önüne alınarak oluşturulmuştur. Ancak, hizmetlerin programlanmasında sınıf, okul ve yörenin öncelikli gereksinimleri ve mevcut kaynaklar da önemlidir. Bu nedenle gerek duyulduğunda, Okul Rehberlik Hizmetleri Yürütme Kurulu, Rehberlik Servisi ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi iş birliği ile öğrencilerin öncelikli ihtiyaçlarına ve çevre olanaklarına göre konular zenginleştirilebilir, daraltılabilir ve yeni konular programa alınabilir. Bölümlerin işleniş süresi de aynı çerçevede, öğrencilerin ve konunun özelliğine göre belirlenir.
2. Sınıf öğretmeni, öğrencileri bireysel olarak gözlemeli, öğrencilerin karşılaştıkları güçlüklerle ilgili olarak onlara rehberlik saatlerinde veya diğer zamanlarda yardımcı olmaya çalışmalıdır. Ancak sınıf öğretmeni, öğrencilerle bir psikolojik danışma ilişkisine girmekten kesinlikle kaçınmalı, psikolojik yardıma ihtiyacı olan öğrencileri rehberlik servisine veya rehberlik ve araştırma merkezine yönlendirmelidir.
3. Sınıf ortamında rehberlik çalışmaları yürütülürken, rehberliğin amaç ve ilkeleri daima göz önünde bulundurularak demokratik bir ortam sağlanmalıdır. Sınıf öğretmeni; konuları ele alırken, öğrencilerin konulara güdülenmelerini, katılmalarını ve kendilerini ifade etmelerini sağlamalı, konuların yaşantıya dönük örneklerle zenginleştirilmesine önem vermelidir. Bunun için konunun özelliğine göre öğrencilerin etkin olacağı öğretim yöntem ve tekniklerine ağırlık verilmelidir.
4. Öğrencilerin etkinliklere katılımını sağlamada, onların bireysel özellikleri ve farklılıkları ile gereksinimleri göz önünde bulundurulmalıdır.
5. Etkinliklerin işlenişinde olabildiğince grup tartışmalarına uygun ortam oluşturulmalı ve öğrencilerin ilgili konularda bilgiler toplayarak sınıfa sunmalarının yanı sıra sınıfa, alanlarında uzman kişileri davet etmeleri de sağlanmalıdır.
6. Programda yer alan etkinlikler, işlenişe yönelik öneriler olarak düzenlenmiştir. Öğrencilerin düzeyine, konunun özelliğine ve günlük yaşamdaki gelişmelere uygun olarak alternatif etkinlikler düzenlenebilir. Kavramlar başlığı altında verilen kavramlar listesi, bölümlerin sınırlarını belirlemek ve öğrencilerin bu kavramlardan haberdar olmaları amacıyla belirlenmiştir. Etkinlik ve kavramlar bu doğrultuda zenginleştirilebilir.
7. Programda yer alan bütün etkinlikler, öğrencinin kişisel gelişimini amaçlamaktadır.
Ayrıca, öğrencilerin kendi gelişimlerini kendilerinin gözlemlemeleri önemli bir konu olduğundan, öğrencilerin kendileri için orta öğretim süresi boyunca kişisel bir dosya tutmaları sağlanmalıdır. Bu dosyada rehberlik saatindeki 3 yıllık bütün çalışmalarına ilişkin bilgileri, değerlendirme formları, uygulama sayfaları, karneleri, takdir-teşekkürleri vb. bulundurabilirler. Bu dosyanın gerekliliğine ilişkin açıklamalara, 9. Sınıfın ilk yarı yılının ilk saatlerinde yer verilmelidir. Kişisel yaşamına ve gelişimine ilişkin kayıtları dosyalamanın, gelecekte; üst öğrenim, özel ve meslekleri ile ilgili yaşantılarında sağlayacağı yararlar üzerinde özellikle durulmalı ve bu uygulamanın 3 yıl boyunca sürdürülmesi özendirilmelidir. Öğretmen, bu motivasyonu sürdürmek için zaman zaman dosyaları gündeme getirmelidir. Başlangıç ile son durum arasındaki farklılıklar ve gelişmeler birlikte değerlendirilmelidir.

Programın Uygulanmasında Kullanılabilecek Yöntem ve Teknikler

Grup Tartışması Yöntemi: Öğrencilerin bir konu ya da sorun üzerinde birlikte konuşarak olası çözüm yollarını aramalarına dayanır. Yöntemin esası, tüm grubun etkinliğe katılmasıdır. Grup tartışması sırasında öğrencinin başkalarını anlayarak dinlemesi ve konuştuklarının başkalarınca anlaşıldığını hissetmesi sağlanmalıdır.
Temel İlkeler:

1. Grup tartışması yapılacak konu iyi belirlenmeli, tartışılacak konu önceden öğrencilere duyurulmalı, ön hazırlık yapmaları sağlanmalıdır.
2. Her öğrencinin düşüncesine saygı gösterilerek öğrencilerin de birbirlerinin düşüncesine saygılı ve hoşgörülü davranmaları sağlanmalı, sınıf öğretmeni bu konuda davranışlarıyla örnek olmalıdır.
3. Sınıfta serbest tartışma yapılabilecek bir atmosfer oluşturulmalıdır.
4. Öğrencilere, birbirlerinin yaşantılarını paylaşabilmeleri konusunda yardım edilmelidir.
5. Herkesin görüşünün değerli olduğu, rehberlik etkinlerindeki grup tartışmalarında, tartışmayı “kazanan ya da kaybeden” gibi bir ayrımın olamayacağı, grup tartışmasının her öğrencinin düşünce ve duygularını ortaya koymasıyla beklenen yararı sağlayacağı, herkesin tartışma kurallarına uymasıyla beklenen yararların elde edilebileceği etkinlik başlamadan önce öğrencilere belirtilmelidir.

Rol Oynama Yöntemi: Bir görüşün, durumun, sorunun ya da olayın bir grup önünde dramatize edilmesidir. Bu yöntemde öğrenciler başka bir kimliğe bürünür, bu “rol”ün öğrencinin gerçek kimliği veya durumuyla ilgisi olmadığı gruba mutlaka ifade edilir. Böylece öğrenciler yaşayarak başkalarının nasıl hissettiğini, düşündüğünü ve etkinlikte bulunduğunu anlama olanağına sahip olurlar.

Temel İlkeler:

1. Dramatize edilecek durum, görüş, sorun ya da olay önceden belirlenmelidir.
2. Rol dağılımı ve oyunun plânı öğrencilere sağlanmalıdır.
3. Sınıfta serbest ve güvenli bir atmosfer yaratılmalıdır.
4. Öğrencilerin neyi gözleyecekleri belirtilmeli ve not tutmaları sağlanmalıdır.
5. Her sahnenin genellikle 5-10 dakikadan fazla sürmemesi sağlanmalıdır.
6. Etkinliğin tümü üzerinde öğrencilerin değerlendirmelerine yer verilmelidir.

Örnek Olay İncelemesi Yöntemi: Öğrencilerin sorunlu bir olaya etkin olarak katılmalarını gerektiren bir yöntemdir. Sorunlu olay, gerçek ya da hayalî olabilir. Olayı anlatan ve gerekli verileri kapsayan bir rapor üzerinde çalışan öğrenciler, olayı öğrenir, verileri analiz eder, sorunu tartışarak değerlendirirler; olayın nedenlerine ya da çözümüne ilişkin öneriler getirirler.

Temel İlkeler:

1. Öğrencilerin yaş ve olgunluk düzeylerine uygun bir örnek olay oluşturulmalıdır (Eğer gerçek bir olay incelenecekse yer, zaman ve kişi adları değiştirilmelidir).
2. Olayın istenilen yönde tartışılmasına yarayacak kilit sorular hazırlanmalıdır.
3. Örnek olayın öğrenciler tarafından anlaşıldığından emin olunmalıdır.
4. Gelişimsel olarak öğrencilerin hangi dönemde oldukları kontrol edilerek öğrencilerin yanlış çözümlere gitmeleri önlenmelidir.
5. Olay, bütün olarak değerlendirilmelidir.
Gezi İnceleme Yöntemi: Eğitsel amaçları gerçekleştirmek için okul ya da sınıf öğretmeni tarafından organize edilen geziye ilişkin etkinlikler, gözlem gezisi yönteminin kapsamına girmektedir.

Temel İlkeler:

1. Öğretmen, kendine düşen yasal sorumlulukları bilmelidir.
2. Gezi kararı verilmeden önce gidilecek yerle ilgili plân yapmalı, gezinin sınıfta öğretilenlerle doğrudan ilişkisi olduğundan ve eğitsel değerinden emin olunmalıdır.
3. Gidilecek yerdeki yetkililer ve ilgili kişilerle önceden “gezinin amacı,grubun özellikleri, geziden beklentiler” konularında etkileşim sağlanmalıdır.
4. Öğrencilere, neyi gözleyecekleri, ne üzerinde çalışacakları önceden açıklanmalı, bu yolla geziye hazırlanmaları sağlanmalıdır.
5. Sınıfa dönüldüğünde geziden elde edilenler özetlenmelidir.
6. Ziyarete gidilen yere "Teşekkür" mesajı gönderilmelidir.
7. Yeni bir gezi için plân yaparken öğrenci görüş ve değerlendirmelerinden de yararlanılmalıdır.

Bilgi Verme – Anlatım Yöntemi: Öğretmenin konuşarak, bir yazıyı okuyarak, önceden kaydedilmiş bir sesi dinleterek, film göstererek ya da bilgisayar kullanarak belli bir konudaki bilgilerini öğrencilere aktarması yöntemidir.


Temel İlkeler:

1. Anlatım plânlanırken özel ve genel amaç saptanmalıdır.
2. Öğrenciler tanınmalı, özel ilgi ve gereksinimleri bilinmelidir.
3. Anlatım konusu ve biçimi iyi organize edilmelidir.
4. Resimler, modeller ve diğer görsel-işitsel araçlarla anlatım zenginleştirilmelidir.
5. Ses tonu iyi kullanılarak anlatım tekdüzelikten kurtarılmalıdır.
6. Anlatım sırasında sorulardan yararlanılmalı, "kuru" anlatımdan sakınılmalıdır.
7. Öğrencilere soru sorma olanağı verilmelidir.
8. Etkinlik boyunca öğrenciler gözlenmelidir.
9. Anlatılan konunun yazılı bir özeti dağıtılmalıdır.

Gözlem:

Rehberlik alanında gözlem, genel olarak bireylerin değişik ortamlarda çeşitli davranışları hakkında onları gözlemleyerek bilgi toplama tekniğidir. Gözlem, tek tek ya da grup olarak bireyin içinde bulunduğu çevre koşullarını ve etkinliklerini değiştirmeden, onun gözlenebilir tüm davranışları hakkında kolayca bilgi toplamaya olanak veren bir tekniktir.

Gözlem tekniği, uygulanmasındaki yaklaşım biçimine göre, sistemli gözlem ve rastlantısal gözlem olarak iki gruba ayrılabilir.
Sistemli gözlemde kimin, nerede ve nasıl gözleneceği, gözlem yapılırken hangi formun kullanılacağı önceden saptanmıştır.

Rastlantısal gözlemde ise, gözleyicinin önceden organize ettiği veya amaçladığı bir durum ya da ortam yoktur.

Sınıf öğretmenlerinin gözlem tekniğini verimli bir biçiminde kullanabilmeleri bu programın başarılı olabilmesinde çok önemli bir katkı sağlayacaktır. Öğrencileri tanıyabilmek için; ilgileri, yetenekleri, değerleri gibi konularda öğretmen gözlemlerinden önemli ölçüde yararlanılmalıdır. Dolayısıyla tekniğin işlevsel bir biçiminde kullanılabilmesi gözlemin objektif, net ve sistemli yapılmasına bağlıdır.

Olay Kaydı (Gözlem Verilerinin Kaydedilmesi): Belli bir ortamda gözlenen öğrencinin, anlamlı davranışlarının ayrıntılı ve nesnel biçimde betimlenmesine olay kaydı denir.

Olay kaydı, öğrencinin özgün bir yanına ilişkin sınırlı bilgi sağlamakla birlikte, bir anlık olayı, doğal koşullarda ortaya çıkan bir davranışı saptama işi olduğundan, sınıf öğretmenine önemli ipuçları verebilir.

Olay kayıtları, aynı zamanda objektif araçlarla ölçme sonucunda elde edilen sayısal değerleri anlamlı hâle getirmeye, kısaca öğrenciyi anlamaya yardım eder. İyi bir olay kaydında, davranışın betimlenmesi, gözleyenin kişisel yorumundan kesin biçimde arınmalıdır. Gözlemci, davranış betimlenmesinde daha çok sözlere ve hareketlere yer vermeli, olayı betimlerken gözlenen öğrenciye ya da olaya karşı duygusal yanlılıktan uzak kalmaya çalışmalıdır. Öğrencinin daha sonraki yaşamını olumsuz yönde etkileyecek olay kayıtlarından kaçınılmalıdır.

Davranış betimlemesi kısa, öz ve önemli kısımları yansıtan rapor olmalıdır. Bunun için de her olay kaydı tek bir olayı anlatmalıdır.

Anket:

Anket, öğrencilerin ev ve aile yaşamları, sağlık durumları, eğitsel ve meslekî plânları, okul içi ve okul dışı etkinlikleri, çalışma alışkanlıkları gibi çok çeşitli özellikleri hakkında kendilerinden, velilerinden ya da diğer ilgililerden bilgi toplamada kullanılır. Anketin en önemli yararı, kısa sürede, çok sayıda insandan, fazla bilgi toplamaya uygun olmasıdır. Anket soruları açık uçlu veya kapalı uçlu olabilir. Açık uçlu sorulara cevap verecek öğrenci, soruyu istediği biçimde yanıtlar; bunların sonuçlarının değerlendirilmesinde güçlükler vardır. Kapalı uçlu anket sorularında ise; yanıtlayan kişi, sorular için hazırlanmış seçeneklerden birini ya da birkaçını işaretlemek zorundadır. Bu tarz anketlerin değerlendirilmesi kolaydır.

Materyaller ve Araç-Gereç Kullanımına İlişkin Açıklamalar

1. Grup rehberlik etkinlikleri öğrencilerin temelde, eğitim sürecine uyumlarını ve yönelmelerini desteklemeye ve yaşama hazırlanmalarına yöneliktir. Rehberlik saati programı için diğer ders alanlarında olduğu gibi ders kitabı hazırlanamaz. Programda yer alan konular işlenirken destekleyici, programın amaç ve ilkelerine uygun her türlü araç-gereçten, yayınlardan, kaynak kişi ve kurumlardan yararlanılmalıdır.
2. Konuyla ilgili uzmanlar ve kaynak kişiler sınıfa davet edilebilir, geziler düzenlenebilir. Bu durumda davet edilen veya gidilecek yerdeki kişi veya uzmanla psikolojik danışman (rehber öğretmen) önceden görüşerek; etkinliğin temel amacı, ilgili rehberlik ilkeleri ve hedeflenen öğrenci kazanımları konusunda aydınlatarak görüş birliği sağlanması özellikle yararlı ve gereklidir.
3. Öğretmenlerin; öğrencilerinizin (hatta velilerinizin) düşünce, duygu, deneyim ve yaşantılarından da yararlanılabilir. Anlaşılacağı gibi materyal ve kaynak kullanımında özel bir sınırlama veya zorunluluk bulunmamaktadır. Burada odak noktamız; temel amaç ve kazanımlar doğrultusunda öğrencilerimizin gelişimleridir. Çünkü bu alanda; doğal bilimlerde veya belli branş dersi etkinliklerinde olduğu gibi spesifik ve somut bilgiler yerine, insanın duyguları, düşünceleri, tutumları, algıları ile toplumun göreceli normları gibi soyut ve öznel öğeler ön plâna çıkmaktadır.
4. Açıklamaların sonunda “Yararlanılabilecek Yayınlar Listesi” sunulmuştur. Programın içerdiği anlayışa uygun olarak hem bu kaynaklar hem de diğer materyaller, siz öğretmenlerin ve öğrencilerinizin yaratıcılığı ile desteklenmek ve geliştirilmek üzere esnek bırakılmıştır.
5. Uygulamalarda olduğu gibi materyal ve kaynak kullanımında da, öğrencinin mevcut potansiyelini ortaya çıkarmasına, geliştirmesine ve kendini tanımasına hizmet etmesi en temel hedeftir.
Psikoloji ve rehberlik alanı ile kişisel ve sosyal gelişime yönelik yayınlara baktığımızda günümüzde, bunlara sürekli olarak yenilerinin katıldığı gözlenmektedir. Özellikle program içeriği açısından, bu alandaki yayınlardan kesin bir liste oluşturmak pek olanaklı görülmemektedir. Bu nedenle hem rehberlik ve araştırma merkezlerimizdeki ilgili uzmanlar ile okul rehberlik ve psikolojik danışma servislerindeki rehber öğretmenlerimizin (psikolojik danışmanlarımızın) hem de sınıf öğretmenlerimizin bu konudaki yayınları izlemesi gerekecektir. Ayrıca, yazılı kaynakların yanı sıra bu alanda bilgisayar yazılımları,programları ile video bantları gibi materyaller de henüz çok yeni olmakla birlikte giderek gelişmeye başlamıştır.
Yöneticiler, rehber öğretmenler (psikolojik danışmanlar) ve sınıf öğretmenleri olarak; bu tür psikolojik, kişisel ve sosyal gelişime ve eğitime yönelik yayınları olabildiğince izlemeniz, merkez veya okul kütüphanelerine kazandırmaya çabalamanız büyük önem taşımaktadır. Yayınların dışında ilgili uzmanlar, kurum, kuruluş ve diğer materyallerden yararlanılabilmesi için gerekli iletişimi ve koordinasyonu sağlamanız ve formal işleyişi harekete geçirmeniz programın uygulanması açısından gereklidir.
Diğer yandan bu tür kaynaklar ve uygulamalar özellikleri gereği; kendi kişisel ve meslek gelişiminiz veya diğer eğitsel uygulamalara yönelik olarak farklı amaçlarınız için de yararlı ve destekleyici olacaktır.
Bu programla, öğrencilerinizin kendilerine ve yaşamlarına ilişkin yeni bakış açıları geliştirebilmeleri en temel beklentimizdir. Bununla beraber programın, eğitim sistemimizin temel direği olan sizler için de meslek ve özel yaşamınızla ilgili yeni bakış açıları ve düşünceleri geliştirme olanakları sunacağını umuyoruz.
Materyaller ve araç-gereç kullanımına ilişkin açıklamalar bölümünün birinci maddesinde belirtildiği gibi “Orta Öğretim Kurumları Sınıf Öğretmenleri İçin 9, 10,11. Sınıf Rehberlik Programı “ öğretmenlere yol göstermek amacıyla hazırlanmış olup, bu program paralelinde ders kitabı hazırlanmayacaktır. Her bölüm için aşağıda sunulan kaynaklar listesinden o bölümü ilgilendiren kitaplar seçilerek yararlanılabilecektir.

Yararlanılabilecek Yayınlar Listesi
BALTAŞ, Acar. Üstün Başarı. Remzi Kitap Evi, İstanbul:1993.
CILGA, İbrahim. Gençlik ve Yaşam Niteliği. T.C. Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Yayınları. Yayın No:126. Ankara: 1994.
DÖKMEN, Üstün. Okuma Becerisi, İlgisi ve Alışkanlığı Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma.
MEB Basımevi. İstanbul: 1994.
ERBESLER, Ayfer. İş Gücünün Zamanı Kullanımı ve İş Verimliliğini Etkileyen
Sosyoekonomik Faktörler. Millî Prodüktivite Merkezi Yayınları. Yayın No:350.
Ankara:1987.
GORDON, Thomas. Etkili Öğretmenlik Eğitimi. Sistem Yayıncılık. İstanbul: 1998.
JAMES, Larry. Kişiliğinizde ve Mesleğinizde ... 10 Yaşam Becerisi. Beyaz Yayınları.
İstanbul:1999.
KUZGUN, Yıldız. AKKÖK, Füsun. Sosyal Beceri Geliştirme (Öğretmen El Kitabı). MEB
Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı. Yayını. Ankara:1996.
KUZGUN, Yıldız. Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi. ÖSYM
Yayınları. No:0015. Ankara:1989.
KUZGUN, Yıldız. Mesleki Rehberliğin Bireylerin Yetenek ve İlgilerine Uygun Meslekleri
Tanımalarına Etkisi. A.Ü. Eğit. Bil. Fak. Yayınları. No:118. Ankara: 1982.
KUZGUN, Yıldız. Rehberlik ve Psikolojik Danışma. ÖSYM Yayınları. Ankara:1988.
Meslekler Rehberi. MEB ve İİBK Yay. Ankara: 1998
TİTİZ, M. Tınaz. Ezbersiz Eğitim Yol Haritası. Beyaz Yayınları. İstanbul:1998.
TÜRKKAN, Reha Oğuz. Kolay ve İyi Öğrenme Teknikleri. Alfa Yayınları. İstanbul: 1996.
ULUĞ, Feyzi. Okulda Başarı, Etkili Öğrenme ve Ders Çalışma Yöntemleri. Remzi Kitap Evi.
İstanbul:1990.



*Ayrıca Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Verimli Çalışma Yöntemleri “ başlıklı 6 Video Bandı.

Değerlendirmeye İlişkin Açıklamalar
1. Bilindiği gibi dersler puan veya notla değerlendirildiği hâlde, rehberlik etkinlikleri sonucunda öğrenciye herhangi bir puan veya not verilmez. Etkinlik Değerlendirme Formu soruları, yapılan etkinliğin amacına ulaşıp ulaşmadığını değerlendirmeye yöneliktir. Öğrencilere bölümlerde geçen konularda bilgilenmelerinin temel alındığı belirtilmelidir. Ayrıca, öğrendiklerini yaşantılarında kullanmalarının, kendi sorumlulukları ve tercihleri olduğu da ifade edilmelidir.

2. Değerlendirme bölümündeki "Etkinlik Değerlendirme Formunun" doldurulması da, öğrencinin bilgilenmeye devam ettiği bir etkinlik olarak düşünülmelidir.

3. "Etkinlik Değerlendirme Formu" dağıtılmadan önce, öğrencilere formların kendilerinde kalacağı ve kendi kişisel dosyalarında saklayacakları hatırlatılmalıdır.

4. Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra, “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu olduğu”, Kısmen cevaplarının çokluğunun, “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

5. Değerlendirme kapsamında öğretmen ve öğrenciler, süreç boyunca yaptıkları gözlemleriyle, etkinliklerin amacına ulaşıp ulaşmadığını tartışabilirler. "Etkinlik Değerlendirme Formu" ndaki ifadeler her öğrencinin kendisini programa ilişkin olarak değerlendirmesine yöneliktir. Bu ifadelerin öğrencilere yönelik olarak, çevre koşulları da dikkate alınarak zenginleştirilebileceği göz önüne alınmalıdır.

6. Her ne kadar rehberlik saati etkinlikleri herhangi bir puan veya notla değerlendirilmeyecekse de sınıf öğretmenleri bu ders saati etkinlikleri sırasında öğrencilerin gösterdikleri ilgi ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla “Rehberlik Programı Etkinlikleri Öğrenci Formu “ hazırlanmıştır. Bu form her bölümün sonunda kullanılmayacaktır. Her dönem ya da her öğretim yılı sonunda öğrenciler için ayrı ayrı doldurularak kişisel dosyalarında saklanacaktır. Sınıf öğretmeni gereksinim duyduğunda rehber öğretmenle iş birliği içerisinde sınıf içi tartışmalara katılma, sahip oldukları ve sergiledikleri görüş zenginliğine, sorumluluk alma, inceleme, bilimsel düşünme becerilerine göre öğrenciler hakkında görüş sahibi olmalıdır.
GENEL AMAÇLAR
1. Okuldaki eğitim ortamından ve çevresindeki olanaklardan yararlanabilme
2. Demokratik ve toplumsal yaşam içerisinde insan haklarına, toplumsal kurallara uymayı yaşam biçimi hâline getirebilme
3. Araştırma, inceleme, gözlem yapma, bilimsel ve yaratıcı düşünme, karar verme ve küresel düşünme yetisi kazanabilme
4. Kendine en uygun alanı ve meslek seçeneklerini belirleyebilme
5. Kendisi ile barışık, ailesi ve toplumla uyumlu davranışlar geliştirebilme
6. Yüksek öğrenim giriş sınavının özelliklerini dikkate alarak kendine uygun tercih seçenekleri oluşturabilme
7. İş ve meslek yaşamının temel özellikleri ve gerekliliklerini kavrayabilme
8. Kendisini çağın değişimine ve gelişimine göre yenileyebilme ve geliştirebilme
9. Karşılıklı sevgi, saygı ve hoşgörü anlayışını benimseyebilme
10. Ders başarılarını ve kişilik gelişimlerini engelleyen olumsuz etkileri giderebilme

SINIF ÖĞRETMENLERİ İÇİN 9. 10. ve 11. SINIF REHBERLİK PROGRAMI
BÖLÜMLERİ

9. SINIF BÖLÜMLERİ

1. OKULUMUZU VE ÇEVRESİNİ TANIYALIM
2. YÖNETMELİKLER VE KURALLAR
3. ETKİN ÖĞRENME
4. ERGENLİK DÖNEMİ
5. ALAN SEÇİMİ
10. SINIF BÖLÜMLERİ

1. SERBEST ZAMAN KULLANIMI
2. AİLE VE ÇEVREYLE OLUMLU İLİŞKİLER GELİŞTİRME
3. YAŞAM BECERİLERİ
4. MESLEKLERİ İNCELEME
11. SINIF BÖLÜMLERİ



2. GELİŞEN İNSAN
3. TOPLUMSAL YAŞAM
4. YÜKSEK ÖĞRENİM VE TERCİHLER
5. İŞE VE MESLEĞE HAZIRLIK
6. AİLE YAŞAMI

9. SINIF

BÖLÜM I

OKULUMUZU VE ÇEVRESİNİ TANIYALIM

Bölümün Amacı
Bu bölüm ile öğrencilerin okuldaki birimlerden, çevredeki kurum ve kuruluşların olanaklarından yararlanabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Okuldaki birimler, çevredeki kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgi eksikliğinin yaratacağı sorunların farkına varır.
• Okuldaki çeşitli birimlerden etkili biçimde yararlanabilmek için yapılması gerekenleri açıklar.
• Çevredeki eğitim,sağlık alanlarında hizmet veren sportif, sosyal ve kültürel etkinlikler düzenleyen kurum ve kuruluşlara örnekler vererek bu kurum ve kuruluşların olanaklarından nasıl yararlanabileceğini belirtir.
• Yararlanabileceği bursluluk ve yatılılık olanaklarının farkında olur.
• Gereksinim duyduğunda okuldaki birimler ile çevredeki kurum ve kuruluşların bu olanaklarından yararlanır.
• Okuldaki eğitici çalışmalarda görev almaya istekli olur.
• Okuldaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinden yararlanabileceği hizmet alanlarına örnekler verir.
• Gereksinim duyduğunda rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin verildiği yerlere başvurabileceğini ve bunun çok doğal olduğunu belirtir.

KAVRAMLAR
Rehberlik Psikolojik Danışma
Kişisel Rehberlik Eğitici Kol
Eğitsel Rehberlik Bursluluk
Meslekî Rehberlik Yatılılık
Rehberlik Araştırma Merkezi(RAM) Kendini Gerçekleştirme
KONULAR

OKULUMUZU VE ÇEVRESİNİ TANIYALIM

A. OKUL VE ÇEVRE
1. Okul
a. Okul Birimleri ve İşlevleri ( Yönetim birimleri, spor salonu, kütüphane, lâboratuarlar, işlik ve atölyeler vb. ...)
b. Okulda eğitici çalışmalar
2. Çevre (eğitim, sağlık, sportif, sosyal, kültürel vb. alanlarda hizmet veren kurum,
kuruluş ve olanakların tanıtımı)
3. Orta Öğretimde Bursluluk ve Yatılılık

B. OKUL REHBERLİK HİZMETLERİ

1. Okul Rehberlik Hizmetlerinde Yararlanılabilecek Alanlar
2. Rehberlik Hizmetlerinin Verildiği Yerler


ETKİNLİKLER

Okula yeni gelen öğrencilerin öncelikle okulu ve çevresini ne kadar tanıdıkları belirlenir. Öğrencilerin bu konu ile ilgili gereksinimlerini karşılamaya yönelik plân yapılabilir.

Öğrenciler, okula ilk geldiğinde bilgi eksikliği nedeniyle karşılaştığı sorunlara ve çözümlerine ilişkin yaşantılarını ve duygularını yazılı veya sözlü olarak anlatabilir yada tartışabilirler.

Okul içi birimler (kütüphane, kantin, yönetim, lâboratuarlar, rehberlik servisi vb...) ve okul çevresindeki kurum ve kuruluşlardan (spor salonları, sağlık kuruluşları, çevredeki kütüphaneler, kültür ve sanat hizmeti veren tesisler vb....) nasıl yararlanacakları hakkında bilgilendirmek için:

- Bir konuk çağrılabilir.
- Akran dayanışması modeli gereğince üst sınıflardaki öğrenciler (10. veya11. Sınıf) organize edilerek önceki yıllarda edindikleri deneyimlerini 9. Sınıf öğrencileriyle paylaşabilirler.
- Sınıf içinde öğrenciler gruplara ayrılır ve her grup bir birim, kurum veya kuruluşu araştırıp, bilgi toplayarak sınıfa sunabilir.

Elde edilen bilgiler yazılı hale getirilip sınıf ve okul panosuna asılabilir.

Çevredeki eğitim,sağlık, sportif, sosyal, kültürel ve sanatsal alanlarda hizmet veren kurum ve kuruluşların olanaklarının tanıtımı için buralara geziler düzenlenebilir.

Öğrenciler okul ve çevredeki olanaklarla ilgili yaşantılarına ve bunlardan nasıl yararlandıklarına ilişkin günlük tutabilirler. İsteyen öğrenciler bunu arkadaşlarıyla paylaşabilirler.

Eğitici kollara ilişkin olarak, öğrencilerden önce ilköğretimde hangi kollarda görev aldıkları ve yaptıkları çalışmalar ile günlük yaşamlarında varsa hobileri ve ilgilendikleri konuları yazıp paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerin kol seçimi sırasında bunlardan yararlanılabilir.

Okuldaki eğitici kollar hakkında sınıfı bilgilendirmek için:

- Öğrencilerin ilgi duydukları alana göre seçtikleri eğitici kollara ilişkin ayrıntılı bilgi toplayarak sınıfa sunabilirler.
- Eğitici kol etkinliklerinin daha işlevsel olabilmesi için öneriler geliştirerek bunları sınıf ortamında tartışabilirler.
- Okuldaki eğitici kolların başkanı olan öğrenciler sınıfa davet edilerek bilgi vermeleri sağlanabilir.

Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin tanıtılması için varsa okuldaki rehber öğretmen yoksa rehberlik ve araştırma merkezinden ilgili rehber öğretmen çağırılabilir.
Bir grup öğrenci bursluluk ve yatılılık konusunda hazırlanıp sınıfı bilgilendirir ya da okuldan ilgili müdür yardımcısı sınıfa davet edilerek bilgi alınabilir.
Sınıf öğretmeni tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.




DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra, “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.

ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.

Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Okulumdaki birimlere (yönetim işleri, kütüphane...) ilişkin bilgi eksikliğinin sorunlar yaratabileceğini düşünüyorum.
( )
( )
( )
2. Okuldaki çeşitli birimlerden etkili biçimde yararlanabilmek için yapılması gerekenleri biliyorum.
( )
( )
( )
3. Çevredeki eğitim ve sağlık alanlarında hizmet veren sportif, sosyal ve kültürel etkinlikler düzenleyen kurum ve kuruluşlara örnekler verebiliyorum.
( )
( )
( )
4. Çevredeki eğitim ve sağlık alanlarında hizmet veren sportif, sosyal ve kültürel etkinlikler düzenleyen kurum ve kuruluşların olanaklarından nasıl yararlanacağımı biliyorum.
( )
( )
( )
5. Yararlanabileceğim bursluluk ve yatılılık olanaklarının farkındayım. ( ) ( ) ( )
6. Gereksinim duyduğumda okuldaki birimler ile çevredeki kurum ve kuruluşların bu olanaklarından yararlanabilirim.
( )
( )
( )
7. Okulumdaki eğitici çalışmalarda görev alıyorum. ( ) ( ) ( )
8. Okuldaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinden yararlanabileceğim hizmet alanlarına örnekler verebilirim.
( )
( )
( )
9. Gereksinim duyduğumda rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin verildiği yerlere başvurabileceğimi ve bunun çok doğal olduğunu biliyorum.
( )
( )
( )


BÖLÜM II
YÖNETMELİKLER VE KURALLAR

Bölümün Amacı
Bu bölüm ile öğrencilerin yönetmeliklere, okulun ve sınıfın kurallarına uygun davranmanın demokratik ve toplumsal yaşamın bir gereği olduğunu benimsemeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları
Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Toplumsal yaşamda demokrasi ve insan haklarına saygılı bir birey olmanın gereğini fark eder.
• Demokratik bir toplum açısından okulun yönetmelik ve kurallarının rolünü ve önemini tartışır.
• Okullarda kurallar konulmasının nedenlerini inceler.
• Uygulamada olan yönetmeliklerde okul, sınıf ve öğrencilerle ilgili kuralları inceleyerek okul ve sınıfın koşullarını göz önüne alarak öncelik sırasına göre listeler.
• Bireysel olarak bu listeye ekleyeceği önerileri belirleyerek sınıf ortamında gerekçeleriyle savunur.
• Okullarla ilgili yönetmeliklere, okulun ve sınıfın kurallarına uyulduğunda ve uyulmadığında olabilecekleri toplumsal yaşamla da ilişkilendirerek canlandırır.
• Yönetmelikleri, okul ve sınıf kurallarını kendi değerleriyle bütünleştirerek uyumlu davranır.

KAVRAMLAR
Demokrasi M.E.B. Ortaöğretim Kurumları Ödül ve Disiplin Yönetmeliği
Toplumsal Yaşam M.E.B. Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği
Kural İlkokul, Ortaokul, Lise ve Dengi Okullar Eğitici Çalışmalar
Yönetmeliği
Yönetmelik Zorunlu Ders
İçsel Kontrol Seçmeli Ders
Dışsal Kontrol Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumlarındaki Ders Dışı Eğitim ve
Öğretim Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmelik
KONULAR

YÖNETMELİKLER VE KURALLAR

A. DEMOKRATİK BİR TOPLUM AÇISINDAN OKULDAKİ
YÖNETMELİK VE KURALLARIN ROLÜ VE ÖNEMİ

B. YÖNETMELİKLER, OKUL VE SINIF KURALLARI
1. Yönetmeliklerin Öğrencilerle İlgili Bölümleri
a. M.E.B. Orta Öğretim Kurumları Sınıf Geçme Yönetmeliği
b. M.E.B. Orta Öğretim Kurumları Ödül ve Disiplin Yönetmeliği
c. İlkokul, Ortaokul, Lise ve Dengi Okullar Eğitici Çalışmalar Yönetmeliği
ç. M.E.B. İle Diğer Bakanlıklara Bağlı Okullarda Görevlilerle Öğrencilerin Kılık Kıyafetlerine İlişkin Yönetmelik
d. Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumlarındaki Ders Dışı Eğitim ve Öğretim Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
e. Diğerleri
2. Okulun Kuralları
a. Mekân Kullanımına İlişkin Kurallar
b. Okul İçi İlişkilerle İlgili Kurallar
c. Okul Çevresine İlişkin Kurallar
d. Diğer(varsa)
3. Sınıf Kuralları

ETKİNLİKLER

Öğrenciler, ilköğretim okulundaki okul kurallarıyla ilgili yaşantılarını paylaşabilirler.

Öğrenciler, okullarda kuralların konulmasının nedenlerini tartışıp bunun demokratik toplum açısından önemini ortaya koyarlar.

Öğrenciler gruplara ayrılır. Her grup okulda uygulanan yönetmeliklerden birini inceler ve sınıfa sunarak tartışırlar.

Öğrencilerden bir grup okula ve sınıfa özgü yazılı/yazısız kuralları belirleyerek sınıfa sunabilirler. Sonra bunları demokratik ortam içinde tartışabilirler.

Sınıfta kurallara uygun davranmanın izlenmesi için sınıfta uyulması gereken kuralları içine alan bir liste hazırlanır.

Tüm etkinliklerin sonunda bir veya birkaç öğrenci yönetmelik ve kurallara uyma/uymama durumlarının sonuçlarını özetler ve bu konuda tüm etkinliklerden ortaya çıkan yazılı materyal, sınıf veya okul panosuna asılabilir. Ayrıca, sınıf içinden bir grup, yönetmelik ve okul kurallarındaki yenilikleri izlemek ve sınıfa duyurmak üzere seçilebilir.

Okulda belli kurallar olmadığında nasıl bir ortam oluşabileceği rol oynama tekniğini kullanarak örneklerle (ders zili çalmazsa, dersin belli bir süresi olmazsa, okulun nasıl yönetileceği belli olmazsa gibi) canlandırılabilir.

Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra, “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.


ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)


Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.



Değerlendirme Ölçütleri
Evet
Kısmen
Hayır
1. Toplumsal yaşamda demokrasi ve insan haklarına saygılı bir birey olmanın gereğinin farkındayım.
( )
( )
( )
2. Demokratik bir toplum açısından okulun yönetmelik ve kurallarının rolünü ve önemini biliyorum.
( )
( )
( )
3. Okullarda kurallar konulmasının nedenlerini biliyorum. ( ) ( ) ( )
4. Uygulamada olan yönetmeliklerde okul, sınıf ve öğrencilerle ilgili kuralları biliyorum.
( )
( )
( )
5. Okullarla ilgili yönetmeliklere, okulun ve sınıfın kurallarına uyulduğunda ve uyulmadığında olabilecekleri toplumsal yaşamla da ilişkilendirerek canlandırabilirim.
( )
( )
( )
6. Yönetmelikleri, okul ve sınıf kurallarını kendi değerlerimle bütünleştirebilirim.
( )
( )
( )






BÖLÜM III

ETKİN ÖĞRENME
Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin bilimsel ve akılcı düşünebilen, fikir üretebilen, sorgulayabilen, yaratıcı, üretken bireyler olarak yetişmelerinde etkin öğrenme biçimlerini kavramaları amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları
Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Etkin öğrenmenin bilgi ile yüklenmek değil, zekâyı, özgür ve yaratıcı düşünceyi ortaya çıkarmak olduğunun farkına varır.
• Beynin temel işlevlerinden en önemlisinin düşünmek olduğundan yola çıkarak düşünmeyi öğrenmenin önemini tartışır.
• Düşünmeyi öğrenen bireylerin göstereceği davranışların neler olabileceğini tartışır.
• Bilimsel düşüncenin temelini oluşturan merak, gözlem, araştırma, inceleme, deney yapma ve edindikleri bilgileri sorgulamanın önemini tartışır.
• Günümüzde bilgi üretme, bilgiye ulaşma ile bilgisayar , internet vb. teknolojik gelişmeler arasındaki bağın önemini araştırarak tartışır.
• Öğrenmeyi öğrenmenin temel koşulunun öğrenci merkezli öğretim yöntem ve teknikleriyle kazanılabileceğinin farkına varır.
• Etkin öğrenme ile edindiği bilgileri günlük yaşama aktarmada ve karşılaştığı sorunları çözmede kullanmanın önemini tartışarak farkına varır.
• Etkin öğrenme yöntem ve tekniklerini, farklı derslerini öğrenirken de kullanma becerisi gösterir.
• Etkin öğrenme yöntem ve tekniklerini kullanarak ilgi duydukları konulara yönelik sınıf içi etkinlikler düzenler.
• Duyu organları ile etkin öğrenme arasındaki ilişkiyi tartışır.
• Etkin öğrenme yöntemlerinin yanı sıra değişik ders alanlarının bazı konularında farklı öğretim yöntemlerinin de önemli olduğunu belirtir.
• Etkin öğrenme ve çalışmanın öneminin farkına vararak etkin çalışma yöntemlerinin nasıl uygulanacağını örneklerle açıklar.
• Etkin öğrenme ve çalışma konusunda sorunu olduğunda yardım alabileceği yerlere (rehberlik ve psikolojik danışma servisi, rehberlik ve araştırma merkezi vb.) başvurur.
KAVRAMLAR

Etkin öğrenme Not Tutma
Düşünmeyi Öğrenme Özet Çıkarma
Öğrenmeyi Öğrenme Grup Tartışması Yöntemi
Yaşam Boyu Öğrenme Rol Oynama Yöntemi
Yaratıcı Düşünme Örnek Olay İncelemesi Yöntemi
Eleştirel Düşünme Gezi – İnceleme Yöntemi
Sorgulama Beyin Fırtınası
Etkin Çalışma Drama
Kısa Dönemli Amaç Problem Çözme
Uzun Dönemli Amaç Soru - Cevap Yöntemi

KONULAR

ETKİN ÖĞRENME

A . ÖĞRENMEYİ ÖĞRENME
1. Bilimsel Düşünmeyi Öğrenme
2. Yaratıcı Düşünme
3. Eleştirel Düşünme (Sorgulama)

B. BİLGİYE ULAŞMA
1. Araştırma
2. Kütüphane
3. Bilgisayar, internet, teknolojik araçlar

C. ETKİN ÇALIŞMA
1. Öğrenme Amacını Belirleme
2. Zamanı Plânlama
3. Çalışma Ortamını Düzenleme
4. Etkili Okuma
5. Etkili Dinleme



ETKİNLİKLER

Öğretmen, öğrencilere öğrenme sürecinin temel ögelerini oluşturan bilimsel düşünmeyi öğrenme, öğrenmeyi öğrenme, yaşam boyu öğrenme kavramlarından ne anladıklarını sorar, sınıf içi tartışma ortamı oluşturabilir.

Öğretmen, öğrencilerin mevcut öğrenme ve öğretme yöntemleri ile derslerde ve diğer ortamlarda öğrendiklerini, günlük yaşamdaki problemleri çözmede ne derece kullandıkları konusunda tartışmaları sağlanabilir.

Aşağıdaki soruyu öğrencilere sorarak bu konudaki görüşleri alınabilir: “ Dersler nasıl işlenirse (ya da ne gibi etkinlikler düzenlenirse) öğrendiklerinizi;
- Günlük yaşama transfer etmemize,
- Karşılaştığınız problemleri çözmede yararlanmanıza,
- Konu ve ders alanları arasında bağlantı kurmanıza,
- Zihinsel becerilerinizi geliştirmenize,
olanak sağlar.
Bütün bu tartışma ve görüş alış verişi sonunda öğrenciler, etkin öğrenmenin bilgileri ezberlemek yerine , zekâyı, özgür ve yaratıcı düşünceyi ortaya çıkardığı sonucuna ulaşabilirler.

Öğretmen, bir grup öğrenciye aşağıda verilen etkin öğrenmenin özelliklerini renkli kartonlara yazarak sınıfın uygun yerlerine asılmasını da sağlayabilir.

Etkin öğrenmenin özellikleri:
- Öğrenciler araştırma çalışmalarında kaynaklara kendileri ulaşırlar.
- Değişik kaynaklardan bilgiye ulaşma yollarını öğrenirler.
- Öğretmen, öğrencilerin elde ettikleri bilgiyi bilimsel disiplin içinde düzenleyerek sunmalarına olanak sağlar.
- Öğrenciler bireysel ve grup projelerinde sorumluluk alırlar ve bunu paylaşırlar.
- Öğrenciler bilgileri paylaşır, etkileşimde bulunur ve ortak bilgi üretimi için iş birliği yaparlar.

Öğrenciler iki gruba ayrılıp gruplara düşünmeleri ve tasarlamaları için zaman tanınarak;
- Birinci grubun merak eden, gözlem ve araştırma yaparak öğrenmeyi bilen, plânlı çalışan kişiler olarak rol almaları,
- İkinci grubun günübirlik çalışan, ezberleyen ve sınav sonrası öğrendiklerini unutan öğrenci modelini temsil etmeleri istenebilir.
Burada öğrencilerin günübirlik çalışarak kendilerine; eğlenmek, dinlenmek gibi ihtiyaçlarını gidermek için daha fazla zaman kalabileceği gibi bir durumun oluşabileceğini öğretmen göz önünde bulundurmalı ve etkin çalışmanın hiç durmadan çalışmak anlamına gelmediğini düşündürebilmelidir. Ayrıca; eğlenme, dinlenme gibi etkinliklere ayrılacak zamanın çok olmasının şimdiki kısa dönemli hedeflerine ulaşmalarını engellemese bile uzun dönemli hedeflerinde sorunlar çıkabileceğini gerekirse ifade etmelidir.
Etkin öğrenmede farklı ya da aynı derslerdeki konular arası ilişki kurabilmenin, öğrencilerin konulara panoramik (geniş görüş alanı kaplayan, genel görünüm) ve objektif bakabilmesinin sağlanabileceği vurgulanabilir. Gereksinim duyduğu zaman ayrıntılı bilgilere nasıl ulaşabileceğini kavramanın önemi vurgulanarak farklı problemler veya konular arasındaki ilişkileri fark edebilmelerine ilişkin örnekler verilebilir.


Öğretmen, duyu organları ile öğrenme arasındaki ilişkiyi gösteren araştırma sonuçları hakkında aşağıdaki bilgileri öğrencilerle paylaşır:

İnsanlar;
- Okuduklarının %10’unu,
- İşittiklerinin %20’sini,
- Gördüklerinin %30’unu,
- Hem görüp hem işittiklerinin %50’sini,
- Söylediklerinin %70’ini,
- Yazıp söylediklerinin %90’nını,
hatırlamaktadırlar.

Öğrenciler bir hafta boyunca derslerde ve günlük yaşamlarında bu konu ile ilgili gözlemlerini sınıfça paylaşırlar.

Sınıfta her bir öğrenci etkin çalışma yöntemlerinin basamaklarında rol oynamak için görev alır. Üstlendiği rolün adını söyledikten sonra kendi işlevini ve içeriğini açıklar. Örneğin; “Ben öğrenme amacını temsil ediyorum. Ben olmazsam öğrenmeye başlamak sadece ezber demektir. Çünkü amaç her şeyin ilk adımıdır. Amacı belirlemek, niye öğrendiğini bilmektir ve izlenecek yolu belirlemede çok önemlidir” gibi.

Öğrenciler kendi çalışma yöntemlerini ve olması gereken etkin çalışma yöntemlerini yazabilirler ve karşılaştırabilirler. Öğretmen de öğrencilerin etkin çalışma yöntemi geliştirmelerini özendirici açıklamalar yapabilir. Bu konuda yardım alınabilecek yerlerle ilgili açıklama yapılıp bilgi verilir. Bu yerlerden uzman da davet edilerek bilgi alınabilir.

Öğrenciler, öğrendiklerini uygulama konusunda teşvik edilerek bu konudaki deneyimlerini paylaşabilirler.

Öğrenciler, etkin öğrenme ilkelerine uygun olarak ilgi duydukları ya da isterlerse derslerde verilen ödevlerle ilgili bir konu üzerinde proje hazırlayarak bunları etkin öğrenme yöntem ve tekniklerini de kullanarak sınıfta sunabilirler.

Öğretmen, bilimsel çalışmalardaki ilk dürtüde olduğu gibi merak ögesinin bütün ders alanlarında da eğitimin temeli olduğu, öğrencilerin doğayı, olayları merak etmelerini sağlayacak, problemi görecek, gözlem yapma, ilişkilendirme, sonuç çıkarma, bilgiye erişme gibi becerilerini geliştirecek önerilerde bulunabilir.


Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirebilir.

DEĞERLENDİRME
Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere, "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; ” kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.

ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.
Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.
Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Etkin öğrenmenin bilgi ile yüklenmek değil, zekâyı, özgür ve yaratıcı düşünceyi ortaya çıkarmak olduğunu biliyorum.
( )
( )
( )
2. Beynin temel işlevlerinden en önemlisinin düşünmek olduğunu,düşünmenin de derinliğine kavrama olduğunu biliyorum. ( ) ( ) ( )
3. Düşünmeyi öğrenen bireylerin göstereceği davranışların neler olabileceğini biliyorum.
( )
( )
( )
4. Bilimsel düşüncenin temelini oluşturan merak, gözlem, araştırma,inceleme, deney yapma ve edindikleri bilgileri sorgulamanın önemini biliyorum.
( )
( )
( )
5. Günümüzde bilgi üretme ile bilgisayar , internet vb. teknolojik gelişmeler arasındaki bağın önemini biliyorum.
( )
( )
( )
6. Öğrenmeyi öğrenmenin öğrenci merkezli öğretim yöntem ve teknikleriyle kazanıla bileceğini biliyorum.
( )
( )
( )
7. Etkin öğrenmeden edindiğim bilgilerin günlük yaşamla bağlantısını kurmak ve karşılaştığım sorunları çözme becerisi kazanmak olduğunu biliyorum.
( )
( )
( )
8. Etkin öğrenme yöntem ve tekniklerini kullanarak ilgi duyduğum konulara yönelik sınıf içi etkinlikler düzenleyebilirim.
( )
( )
( )
9. Duyu organları ile etkin öğrenme arasındaki ilişkiyi (İnsanlar; okuduklarının %10’unu, işittiklerinin %20’sini, gördüklerinin %30’unu, hem görüp hem işittiklerinin %50’sini, söylediklerinin %70’ini,yazıp söylediklerinin %90’nını, hatırlamaktadır) biliyorum.

( )

( )

( )
10. Etkin öğrenme yöntemlerinin yanı sıra farklı ders alanlarının bazı konularında geleneksel öğretim yöntemlerinin de önemli olduğunu biliyorum.
( )
( )
( )
11. Etkin öğrenme ve çalışmanın önemini biliyor, etkin çalışma yöntemlerinin nasıl uygulanacağına örnekler verebiliyorum.
( )
( )
( )
12. Etkin öğrenme ve çalışma konusunda sorunum olduğunda yardım alabileceği yerlere (rehberlik ve psikolojik danışma servisi, rehberlik ve araştırma merkezi vb.) başvurabilirim.
( )
( )
( )

BÖLÜM IV

ERGENLİK DÖNEMİ

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin ergenlik döneminde geçirdiği fiziksel, cinsel, duygusal ve toplumsal değişimleri kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Ergenlik döneminde kendisindeki değişikliklerin farkına vararak bu değişiklikleri, dönemin doğal gereği olarak kabul eder.
• Ergenlik döneminde yaşadığı fiziksel, cinsel, duygusal ve toplumsal değişimlerin temel özelliklerini açıklayarak buna ilişkin görüşlerini belirtir.
• Ergenlik dönemi ile ilgili bilgi almaya gereksinim duyduğunda veya sorunu olduğunda yardım alabileceği yerlere (rehberlik ve psikolojik danışma servisi, rehberlik ve araştırma merkezi vb.) başvurur.

KAVRAMLAR
Cinsel Gelişme Fiziksel Gelişme
Duygusal Gelişme Gelişim
Ergen Gelişim Evreleri
Ergenlik Toplumsal Gelişme
Öz Disiplin

KONULAR

ERGENLİK DÖNEMİ(YETİŞKİNLİĞE GEÇİŞ)
A. ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLER
1. Fiziksel Gelişme
2. Cinsel Gelişme
3. Toplumsal Gelişme
4-Duygusal Gelişme
ETKİNLİKLER

Öğrenciler, ergenlikte yaşadıkları her türlü değişimi ve bunlara ilişkin yaşantı ve duygularını yazılı veya sözlü olarak sınıfta paylaşıp tartışabilirler.

Bu değişimler hakkında onları bilgilendirecek ve sorularını yanıtlayacak bir uzman, konuk olarak sınıfa çağrılır. Bu kişi okuldaki rehber öğretmen, varsa üniversiteden bir uzman, rehberlik ve araştırma merkezinden bir rehber öğretmen, ilgili kurum ve kuruluşlardan doktor, psikolog vb. olabilir.

Değişimler açısından çocukluktaki duygu ve düşünceleri ile şimdikiler arasındaki farklar ve kendi yetişkinliklerine ilişkin tahminlerini paylaşıp tartışabilirler.

Bu konuda daha fazla bilgi ve yardıma ihtiyaçları olduğunda nerelerden, nasıl bir yardım alabileceklerini sınıf içinden bir grup araştırır ve sınıfa sunar. Bu çalışmanın sonucu yazılı hâle getirilir, sınıf veya okul panosuna asılabilir.

Ergenlik dönemi ile yetişkinlik dönemi arasındaki geçiş sürecinde kişilik oluşumunun önemi ve olumlu kişilik özellikleri( kendisiyle, ailesiyle, toplumla barışık olma, sorumluluk duygusu geliştirebilme, özgüven, öz disiplin, hoşgörü vb.)hakkında küçük gruplarla sınıf içi tartışmalar yaparak görüş alış verişinde bulunulabilir.

Sınıf öğretmeni tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME
Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere, "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.
ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)


Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form, sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.

Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Ergenlik döneminde kendisindeki değişikliklerin neler olduğunu biliyor ve bu değişikliklerin dönemin doğal gereği olduğunu kabul ediyorum.
( )
( )
( )
2. Ergenlik döneminde yaşadığım fiziksel, cinsel, duygusal ve toplumsal değişimlerin temel özelliklerini açıklayabilirim.
( )
( )
( )
3. Ergenlik dönemiyle ilgili bilgi almaya ihtiyaç duyduğumda okulumdaki rehberlik servisi veya rehberlik araştırma merkezine başvururum.
( )
( )
( )
4. Sağlıklı kişilik gelişiminin koşullara uyum sağlayarak sürekli yenilenerek değişen bir süreç olduğunu biliyorum.
( )
( )
( )


BÖLÜM V

ALAN SEÇİMİ

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin ilgi, yetenek ve becerilerine en uygun alanı/bölümü belirleyebilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Okulda seçebileceği alan ve bölümleri inceler.
• Alan/bölüm seçiminde dikkate alınacak ögelerin önemini gerekçeleriyle tartışır.
• Belirlenen alanın ileride yapılacak meslek seçimiyle olan ilişkisini görür.
• Bireysel yetenek ve özellikleri ile seçebileceği alan ve bölümleri karşılaştırarak kendine uygun sonuçlar çıkarır.
• Kendine uygun alan seçimiyle ilgili daha fazla bilgiye ve yardıma gereksinim duyduğunda, rehberlik ve psikolojik danışma servisine veya rehberlik ve araştırma merkezine başvurur.
• İlgileri, yetenekleri, değerleri, kişilik özellikleri, başarı durumlarının farkında olarak yüksek öğrenim programlarının puan türlerine en uygun olan alanı/bölümü seçer.



KAVRAMLAR

Alan-Bölüm İlgi Yetenek ve Değerler
Alan Seçme Başarı
Zorunlu ve Seçmeli Ders Yüksek Öğretim Programları
Kişilik ve Özellikleri Puan Türü




KONULAR

ALAN SEÇİMİ

A. OKULDAKİ ALANLAR/BÖLÜMLER
B. ALANLARLA /BÖLÜMLERLE İLGİLİ ZORUNLU VE SEÇMELİ DERSLER
C. ALANLARIN YÜKSEK ÖĞRETİM PROGRAMLARI VE PUAN
TÜRLERİYLE İLİŞKİSİ
Ç. ALANLAR/BÖLÜMLERİN SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
1. Ana-baba etkisi
2. Statü
3. Arkadaş etkisi
4. Ekonomik faktörler

D. ALAN SEÇERKEN DİKKAT EDİLECEK BİREYSEL ÖGELER
1. İlgiler
2. Yetenekler
3. Değerler
4. Başarı Durumu
5. Diğer Kişilik Özellikleri
6. Yüksek Öğrenim Kurumları ve Puan Türleri

ETKİNLİKLER

Okulda öğrencilerin seçebilecekleri alanlar ve alan dersleriyle ilgili düzenlenen Haftalık Ders Çizelgeleri ve benzeri dokümanlar sınıfça veya 9. sınıf öğrencilerinin bir araya getirildiği ortamlarda, varsa, yansıtıcı vb. teknolojik âletlerle herkesin görebileceği bir yerleştirme (veya çoğaltarak öğrencilere dağıtma) yoluyla öğrencilere sunulur. Çizelge üzerinde alan seçenekleri, alanlara giriş koşulları, alan dersleri, meslek bağlantısı vb. tartışılabilir.

Üst sınıftan öğrenciler veya mezunlar sınıfa çağırılarak seçtikleri alanlara ilişkin konularda sınıfı bilgilendirebilir.

İlgi, yetenek ve değerler konusunda ilgili sınıfa davet edilen uzmanlar tarafından bilgi verilir ve öğrencilerin aralarında tartışmaları sağlanır. Serbest zamanlarını nasıl değerlendirdikleri, ilgi duydukları konular, başarılı ve başarısız oldukları derslerin neler olduğu kısaca, kendilerini bu konularda tanımalarına yönelik etkinlikler yapılabilir.
İlgileri, yetenekleri, değerleri, başarı durumu, kişilik özellikleri hakkında rehberlik servisinden veya Rehberlik ve Araştırma Merkezinden yararlanabilecekleri bilgisi verilerek buna özendirilebilir.

Alanlarla – yüksek öğretim programları ve puan türleri arasındaki ilişkiyi gösteren bir çizelge oluşturularak sınıfın belli yerlerine asılması ve üzerinde tartışılması sağlanabilir.

Sınıf öğretmeni tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesi için onları organize eder, bu bölümün amaç ve kazanımları doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" ,öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra;”evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”;”kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”;”hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.

ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.


Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Okulumda seçebileceğim alanları/bölümleri biliyorum. ( ) ( ) ( )
2. Alan/bölüm seçiminde dikkate alınacak ögelerin önemini biliyorum. ( ) ( ) ( )
3. Bireysel yetenek ve özelliklerimle seçebileceğim alan ve bölümleri karşılaştırarak kendime uygun sonuçlar çıkartabilirim.
( )
( )
( )
4. Kendime uygun alan seçimiyle ilgili yardıma gereksinim duyduğumda rehberlik servisi veya Rehberlik Araştırma Merkezine başvurabilirim. ( ) ( ) ( )
5. Belirleyeceğim alanın ilerideki meslek seçimimle olan ilişkisini görebiliyorum.
( )
( )
( )
6. İlgilerimi, yeteneklerimi, değerlerimi, kişilik özelliklerimi ve başarı durumumu biliyorum.
( )
( )
( )
7. Girmek istediğim yüksek öğrenim programlarının puan türlerine en uygun olan alan/bölümü seçebilirim.
( )
( )
( )



10. SINIF

BÖLÜM I

SERBEST ZAMAN KULLANIMI

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin serbest zamanlarını etkili ve verimli olarak değerlendirmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Serbest zaman kavramını ilgi ve yeteneklerini de göz önünde bulundurarak en verimli biçimde nasıl değerlendirebileceğini tartışır.
• Okulda ve çevresinde olanaklara göre ulaşabileceği serbest zaman etkinliklerini tartışarak belirtir.
• Okul ve çevresinde ilgi ve yetenekleri doğrultusunda kendini geliştirebilecek serbest zaman etkinliklerini plânlar.
• Serbest zamanlarını etkili ve verimli kullandığı zaman elde edebileceği yararları örneklerle açıklar.
• Serbest zamanlarında olumlu uğraşlar edinmenin ve kitap okuma alışkanlığının kişisel ve toplumsal gelişimine katkılarını tartışır.


KAVRAMLAR

Serbest Zaman
Zaman Değerlendirme
Zamanı Verimli Değerlendirme
Hobi (Uğraşı)
Verim / Verimlilik



KONULAR

SERBEST ZAMAN KULLANIMI

A. SERBEST ZAMANLARI VERİMLİ DEĞERLENDİRME
1. Serbest Zaman Kavramı
2. Serbest Zaman Etkinlikleri
a. Evde Yapılabilecek Etkinlikler
b. Okulda Yapılabilecek Etkinlikler
c. Çevre Olanaklarından Yararlanarak Yapılabilecek Etkinlikler
3. Serbest Zamanlarını Verimli Değerlendirmenin Önemi
a. Olumlu Uğraşı
b. Kitap Okuma Alışkanlığı


ETKİNLİKLER

Öğrencilerin bir gün, bir hafta ve bir dönem boyunca genel olarak neler yaptıkları hakkında konuşmaları sağlanabilir.

Her öğrenci, öğrenciliğinin dışında yaptığı etkinliklerin neler olduğunu belirleyebilir.

Öğrenciliklerinin gereği dışındaki zamanlarını boş zaman etkinlikleri ile mi yoksa boşu boşuna geçen zaman olarak mı kullandıkları üzerine tartışabilirler.

Serbest zamanlarında kendileri ve çevreleri için neler yapabilecekleri ile ilgili kompozisyon yazabilirler.
Okul ve çevresinde yararlanabileceği serbest zaman etkinliklerini araştırarak belirler. Bu etkinliklerden kendine uygunları ve severek katılabileceklerini uygulamaya koymak amacıyla hobilerini de dikkate alarak bir program oluşturur.

Öğretmen, bu bölümün başlangıcında öğrencilerden rehberlik programı ile uyumlu kişisel gelişimini destekleyecek nitelikte birer kitap seçip serbest zamanlarında okumalarını isteyerek kitabın kendilerine kazandırdıklarını sınıfça paylaşmalarını da sağlayabilir.

Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.
DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu", öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra;”evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”;”kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.








ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form, sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.
.
Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Serbest zamanımı ilgi ve yeteneklerimi de göz önünde bulundurarak en verimli biçimde nasıl değerlendireceğimi biliyorum.

( )
( )
( )
2. Okulda ve çevremde olanaklara göre ulaşabileceğim serbest zaman etkinliklerini biliyorum.

( )
( )
( )
3. Okul ve çevremde ilgi ve yeteneklerim doğrultusunda kendimi geliştirebilecek serbest zaman etkinliklerini plânlayabiliyorum.

( )
( )
( )
4. Serbest zamanlarımı etkili ve verimli kullandığım zaman elde edebileceğim yararlara örnekler verebilirim.

( )
( )
( )
5. Serbest zamanlarımda olumlu uğraşlar edinmenin ve kitap okuma alışkanlığının kişisel ve toplumsal gelişimime katkılarını biliyorum.

( )
( )
( )








BÖLÜM II

AİLE VE ÇEVREYLE OLUMLU İLİŞKİLERİ GELİŞTİRME

Bölümün Amacı
Bu bölüm ile öğrencilerin ailesi ve çevresiyle olumlu ilişkiler geliştirmenin ve yaşam boyu sürdürmenin önemini kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları
Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Kendisini tanımanın ve kendisiyle barışık olmanın ailesi ve çevresi ile olumlu ilişkiler kurmadaki etkisini açıklar.
• Ailesi ve çevresiyle olumlu ilişkiler geliştirmesinin önemini sınıf içi tartışmalarda örneklerle açıklar.
• Olumlu ilişkiler geliştirebilmesi ve bunları sürdürebilmesi için kendisinin yapması gerekenlerin farkına varır.
• İnsan ilişkilerinde duyarlılığın, saygının ve nezaketin gerekliliğini örneklerle gösterir.

KAVRAMLAR
Görgü Kuralları Saygı
İş Birliği Sevgi
Paylaşma Sorumluluk

KONULAR
AİLE VE ÇEVREYLE OLUMLU İLİŞKİLERİ GELİŞTİRME

A. KENDİNİ TANIMA VE KENDİSİ İLE BARIŞIK OLMA
B. AİLE İLE İLİŞKİLER
C. ÇEVREYLE İLİŞKİLER
Ç. NEZAKET VE GÖRGÜ KURALLARI
1. Selâmlaşma
2. Tanışma
3. Konuşma ve Anlatım
4. Giyim-Kuşam
5. Halka Açık Yerlerde Tutum ve Davranışlar.

ETKİNLİKLER

Kendisi ile barışık insan davranışlarının neler olabileceği konusunda öğrencilerin düşündüklerini yazmaları ve bu görüşlerini paylaşmaları istenir.

Öğrenciler isteklerine göre ailesi veya çevresiyle ilişkilerinin nasıl olduğunu, varsa, güçlüklerin nerelerden kaynaklandığını içeren bir kompozisyon yazabilirler. Bu kompozisyonları olduğu gibi paylaşmak zorunda kalmadan genel olarak ilişkileri etkileyen ögeler üzerinde konuşmaları ve tartışmaları sağlanabilir.

Her öğrenci ailesi ve çevresiyle olan ilişkilerinde kendi payına düşen sorumluluklarını belirleyerek sınıf içi tartışma ortamında görüşlerini söyler.

Aile ve çevre ilişkilerinde sevgi, saygı ve sorumluluğun nasıl paylaşıldığını tartışabilirler.

Öğrenciler gruplara ayrılarak aile ve çevre ilişkilerinde sevgi, saygı ve sorumluluğun olmadığı belli bir durumu rol oynama tekniğiyle sergileyebilirler ve bu yaşantıyla ilgili gözlemlerini, duygularını ve düşüncelerini paylaşabilirler .

Öğrenciler gruplara ayrılarak belli bir konuda sevgi ve saygının olduğu, sorumluluğun üstlenildiği bir durumu rol oynama tekniğiyle sergileyebilirler. Bu yaşantıyla ilgili gözlemlerini, duygularını ve düşüncelerini paylaşabilirler.

Her bir öğrenci rol oynama tekniğiyle en az bir nezaket ve görgü kuralının olduğu veya olmadığı bir durumu sınıf önünde canlandırarak, bu yaşantıyla ilgili gözlem, duygu ve düşüncelerini sınıfça paylaşabilirler.

Öğrenciler tarafından şiddetin bir sorun çözme yöntemi olmadığıyla ilgili örnek olay ve olaylar sınıfa getirilerek tartışılabilir.

Sınıf öğretmeni tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.



DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu", öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.




ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)


Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form, sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.


Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Kendimi tanımanın ve kendimle barışık olmanın ailem ve çevrem ile olumlu ilişkiler kurmadaki etkisini biliyorum.

( )
( )
( )
2. Ailem ve çevremle olumlu ilişkiler geliştirmenin öneminin farkındayım.
( )
( )
( )
3. Olumlu ilişkiler geliştirebilmek ve bunları sürdürebilmek için neler yapmam gerektiğini biliyorum.
( )
( )
( )
4. İnsan İlişkilerinde duyarlılığın, saygının ve nezaketin gerekliliğini biliyorum.

( )
( )
( )










BÖLÜM III

YAŞAM BECERİLERİ

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin yaşam boyunca yapacakları her işte amaç belirleme, sorun çözme, karar verme ve sorumluluk alma becerilerinin kişisel gelişimleri açısından önemini kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Bireylerin yaşam boyunca yapacakları her işte amaç belirlemenin önemini tartışır.
• Amaç belirlemede temel ölçütleri ve izlenecek yolu kendi yaşantısından vereceği örneklerle belirtir.
• Kendi yaşamındaki amaçları belirlemenin ve geleceği plânlamanın kişisel gelişimi açısından önemini açıklar.
• Yaşam boyunca karşılaşılabilecek sorunları çözmede izlenecek yolları belirtir.
• Sorunları çözmede izlenecek yol çerçevesinde çözüm aramanın kişisel gelişimine katkısını açıklar.
• Kararlı olmanın ve uygun kararlar vermenin bireylerin yaşantısındaki önemini açıklar.
• Karar vermenin temel aşamalarını belirtir.
• Yaşamın farklı boyutlarındaki sorumluluklarının farkına varır.
• Kendi sorumluluklarının da farkında olarak sorumluluk üstlenmenin kişisel gelişimi açısından önemini açıklar.


KAVRAMLAR

Amaç Belirleme
Karar Verme
Sorumluluk
Kişisel Gelişim
Ölçüt
KONULAR

YAŞAM BECERİLERİ

A. AMAÇ BELİRLEME VE AMACA ULAŞMA
1. Amaç Belirlemede Ölçütler
a. Anlaşılabilirlik
b. Gerçekçilik ve Ulaşılabilirlik
c. Ölçülebilirlik
d. İstenirlik
e. Tek Bir Amaca Öncelik Verme
f. Yapıcılık ve Geliştiricilik
g. Amaçlar Arasındaki Tutarlılık
2.. Amaca Ulaşmada İzlenecek Yol
a. Ölçütlere Uygun Bir Amaç Belirlemek
b. Amaca Ulaşmada Nelere Gereksinim Olduğunu ve Genelde İzlenen
Yolları Saptamak
c. Amaca Ulaşmada Kendisinin Neler Yapması Gerektiğini Saptamak.
ç. Amacın Gerçekleşmesi İçin Yeterli Süreyi Belirlemek
d. Amaca Ulaşıldığında Nasıl Ödüllendirileceğini Belirlemek
B. SORUN ÇÖZME
1. Sorunun Kime Ait Olduğunu Belirlemek
2. Sorunu Tanımlamak ve Açıklamak
3. Sorunun Çözümünde, Yardıma Gereksinim Olup Olmadığını Belirlemek
4.. Sorunun Çözüm Yollarını Belirlemek
5. Her Çözüm Yolunun Muhtemel Sonuçlarını Düşünmek
6. En Uygun Yolu Seçmek
7. Uygun Çözüm Yolunu Uygulamak

C. KARAR VERME
1. Hangi Konuda Karar Vereceğini Belirlemek
2. Verilebilecek Kararların Sonuçlarını Düşünmek
3. En Uygun Kararı Vermek
4. Verdiği Kararın ve Sonuçlarının Sorumluluğunu Üstlenmek

D. SORUMLULUK
1. Evdeki Sorumluluklar
2. Okuldaki Sorumluluklar
3. Toplum Hayatındaki Sorumluluklar
4. İş Hayatındaki Sorumluluklar

ETKİNLİKLER

Öğrencilerin,bireylerin yaşam boyunca yapacakları her işte amaç belirlemenin önemini tartışmaları sağlanır.

Amaç belirlemenin temel ölçütleri (anlaşılabilirlik, gerçekçilik ve ulaşılabilirlik, ölçülebilirlik, istenirlik, tek bir amaca öncelik verme, yapıcılık ve geliştiricilik, amaçlar arası tutarlılık) maddeler halinde ve anlamlarıyla ayrı ayrı birer kur’a kağıdına yazılır. Sınıftaki öğrenci sayısı kadar çoğaltılır. Öğrenciler birer kağıt çekerler ve herkes kendi çektiği kağıttaki ölçüte ve açıklamaya ilişkin kendi yaşantısındaki örnekleri, duygu ve düşüncelerini paylaşabilir.

Amaç belirlemede izlenecek yol ( ölçütlere uygun bir amaç belirleme, amaca ulaşmadaki gereksinim ve genelde izlenen yolları saptama, amaca ulaşmada kendisinin neler yapması gerektiğini saptama, amacın gerçekleşmesi için yeterli süreyi belirleme, amaca ulaşmada nasıl ödüllendirileceğini belirleme) maddeler halinde ve anlamlarıyla ayrı ayrı birer kur’a kağıdına yazılır. Sınıftaki öğrenci sayısı kadar çoğaltılır. Öğrenciler birer kağıt çekerler ve herkes kendi çektiği kağıttaki ölçüte ve açıklamaya ilişkin kendi yaşantısındaki örnekleri, duygu ve düşüncelerini paylaşabilir.

Öğrencilerin, günlük yaşamda ve yaşam boyunca karşılaşabileceği sorunları ve bunların çözüm yollarına ilişkin tartışmaları sağlanır.

Sorun çözme aşamaları (Sorunun Kime Ait Olduğunu Belirlemek, Sorunu Tanımlamak ve Açıklamak, Sorunun Çözümünde Yardıma İhtiyacı Olup Olmadığını Belirlemek, Sorunun Çözüm Yollarını Belirlemek, Her Çözüm Yolunun Muhtemel Sonuçlarını Düşünmek, En Uygun Yolu Seçmek, Uygun Çözüm Yolunu Uygulamak) tahtaya yazılır veya sınıftaki öğrenci sayısı kadar kağıda çoğaltılarak öğrencilere dağıtılır. Sorun çözme aşamalarıyla ilgili görüş ve düşüncelerini paylaşarak aşamaların açıklığa kavuşması sağlanır. Her öğrenci kendine ait bir sorununu izlenecek yola göre düşünür, aşamalandırır ve bir kağıda yazar. Sorununu belirlemeden önce paylaşımın isteğe bağlı olduğu hatırlatılarak isteyen öğrencilerin bu sorunları sınıfla paylaşmaları sağlanır. Sorunlara, sorun çözmede izlenecek aşamalar çerçevesinde çözüm aramanın sorunu çözmedeki olumlu katkıları üzerinde tartışabilirler.

Şimdiye kadar verdiği kararlarda nelerin etkisiyle bu kararları verdiklerini birbirleriyle paylaşabilirler. Bütün öğrencilerin söyledikleri netleştirilip yazı tahtasına yazılabilir.

Öğrencilerin kararlı olmanın, uygun ve etkin kararlar vermenin bireylerin yaşantısındaki önemini tartışmaları sağlanır. Karar verirken dikkat edilmesi gereken faktörleri oluşturmaları istenebilir. Oluşturdukları bu faktörleri göz önünde bulundurmaları halinde kararlarında değişiklik olup olmayacağını tartışabilirler.

Öğrencilerin sorumluluk duygusu, kişinin öz sorumluluğu ve çevreye karşı olan sorumlulukları konularında görüş alış verişi yapmaları sağlanır. Sorumluluk veya sorumsuzluk örneği taşıyan hikâyeler yazabilirler.

Basın yayın organlarından sorumlu davranışlara örnek olabilecek yazı, resim, fıkra,...vb. örnekleri derleyip sınıf panosunda sergileyebilirler. Kendilerine karşı sorumluluklarının neler olduğunu yazabilirler. Sorumluluklarını yerine getirdiklerinde ve getirmediklerinde yaşadıkları duyguları listeleyip karşılaştırabilirler. Bu konuda önerilen veya bunlar dışında yazılmış kitaplar araştırılarak bir okuma listesi oluşturulabilir.

Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.



ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form, sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.

Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Yaşam boyunca yapacağım her işte amaç belirlemenin önemini biliyorum. ( ) ( ) ( )
2. Amaç belirlemede temel ölçütleri ve izlenecek yolu kendi yaşamımdan vereceğim örneklerle belirtebilirim.

( )
( )
( )
3. Amaçlarımı belirlememin ve geleceğimi plânlamanın kişisel gelişimim açısından önemini biliyorum.

( )
( )
( )
4. Yaşam boyunca karşılaşılabilecek sorunları çözmede izlenecek yolları biliyorum.

( )
( )
( )
5. Sorunları çözmede izlenecek yol çerçevesinde çözüm aramanın kişisel gelişimime katkısını biliyorum.
( )
( )
( )
6. Kararlı olmanın ve uygun kararlar vermenin bireylerin yaşantısındaki önemini biliyorum.

( )
( )
( )
7. Karar vermenin temel aşamalarını biliyorum. ( ) ( ) ( )
8. Sorumluluk üstlenmenin kişisel gelişimim açısından önemini biliyorum.

( )
( )
( )


BÖLÜM IV

MESLEKLERİ İNCELEME

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin meslekleri inceleyerek kendine uygun meslek seçenekleri oluşturabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Bir mesleği incelemede izlenecek yolları araştırır.
• Meslekleri incelemede, ilgi, yetenek ve becerilerine uygun olabilecek meslekleri seçmenin önemini fark eder.
• Kendi özelliklerine uygun meslek seçeneklerini belirtir.
• Gelişen bilim ve teknoloji paralelinde Türkiye’de ve dünyada önem kazanan meslekleri inceler.
• Seçeceği mesleklerin aynı zamanda yaşam biçimini belirleyeceğinin farkına varır.

KAVRAMLAR

Meslek
Meslek Alanı
Yaşam Biçimi

KONULAR
MESLEKLERİ İNCELEME

A. MESLEKLERİN İNCELENMESİ
1. Bir Meslek Hakkında Bilinmesi Gerekenler
2. Dünyada ve Ülkemizde Gelişen Mesleklerin İncelenmesi
3. Alanlarıyla İlgili Mesleklerin İncelenmesi
4. Meslek Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar

ETKİNLİKLER

Öğrencilerin, ülkemizde ve dünyada gelişen ve önem kazanan meslekleri araştırarak sınıfa tanıtmaları sağlanır.

Öğrenciler bir mesleğin kendilerine sağlamasını istedikleri beş özelliği sıralarlar. Girmek istedikleri mesleğin veya mesleklerin beş özelliklerini sıralayarak bu iki listeyi birbiriyle karşılaştırırlar. Zıtlıkları veya paralellikleri sınıfla paylaşabilirler.

Öğrencilere bir dizi meslek isminin sıralı olduğu bir liste ile aynı listede karışık sıralanmış aynı sayıda çeşitli mesleklere ilişkin olanaklar ve çalışma ortamlarının da bulunduğu bir liste verilir. Öğrencilerden listedeki meslek olanakları ve çalışma ortamları ile mesleklerin adlarını eşleştirmeleri istenebilir. Bir meslek için birden fazla özellik işaretlenebilir.

Eşleştiriniz:
Meslek listesi Meslek Olanakları ve Çalışma Ortamları

Öğrencilerden, hakkında çok şey bilmedikleri bir mesleği düşünmeleri ve kendilerini, bu mesleğin bir çalışanı olarak hayal etmeleri istenir. Ne yapacaklarını bilmemenin neler hissettirdiği ve düşündürdüğü üzerinde konuşulabilir.

Her öğrenci değişik meslek alanlarından belli sayıda kişi ile mesleklerini nasıl seçtikleri, mesleklerinin gerekleri ve içeriği konularında röportaj yapabilir. Elde edilen bilgilerin bütün öğrencilerce paylaşılması sağlanabilir. Toplanan bilgiler yazılı olarak panolarda sergilenebilir.

Sınıfa davet edilen ve mesleğini bilmedikleri bir kişiye sorular sorarak mesleğini bulmaya çalışabilirler. Sorulan sorularla bir mesleği incelerken dikkate alınan ölçütler karşılaştırılabilir. Ayrıca, öğrenciler sordukları sorular çerçevesinde kendi ilgi ve değerlerini düşünebilirler.
Çevrelerinde gördükleri ve işlerini iyi yapan meslek elemanlarının hangi kişilik özelliklerine sahip olduklarını sınıfla paylaşabilirler. Her öğrenci, gelecekte belirlediği yaşam biçimini sağlayacak uygun meslekleri listeleyebilir.

Öğrenciler, sınıfın bir panosunda her hafta bir mesleğe ilişkin yazı, broşür vb. sergileyebilirler.

Sınıf öğretmeni tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize ederek, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.

ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.

Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Bir mesleği incelemede izlenecek yolları biliyorum. ( ) ( ) ( )
2. Meslekleri incelemenin, ilgi, yetenek ve becerilerime uygun olabilecek meslekleri seçme konusunda önemini biliyorum.

( )
( )
( )
3. Kendi özelliklerime uygun meslek seçeneklerini belirtebilirim. ( ) ( ) ( )
4. Gelişen bilim ve teknoloji paralelinde Türkiye’de ve dünyada önem kazanan meslekleri biliyorum.

( )
( )
( )
5. Seçeceği mesleklerin aynı zamanda yaşam biçimimi belirleyeceğini biliyorum.

( )
( )
( )










11. SINIF

BÖLÜM I

ÜNİVERSİTE GİRİŞ SINAVLARI

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin, üniversite giriş sınavı ile öğrenci alan yüksek öğretim programlarına giriş koşullarını ve üniversite giriş sınavının özelliklerini kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Üniversite giriş sınavı ile öğrenci alan yüksek öğretim programlarını tanır.
• Yüksek öğretim programlarına hangi puan türleri ile girilebileceğini araştırır.
• Üniversiteye giriş sınavının özelliklerini inceleyerek açıklar.
• Üniversite giriş sınavı ile ilgili yapılan yeniliklerin farkında olur.
• Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan yüksek öğrenim programları ve giriş koşullarını belirtir.

KAVRAMLAR

Yüksek Öğretim Programları
Puan Türü
Özel Yetenek Sınavı

KONULAR
ÜNİVERSİTE GİRİŞ SINAVLARI
A. ÜNİVERSİTE GİRİŞ SINAVLARI VE ÖZELLİKLERİ
1. Üniversite Giriş Sınavı İle Öğrenci Alan Yüksek Öğretim Programları
2. Üniversite Giriş Sınavı Özellikleri
3. Özel Yetenek Sınavı İle Öğrenci Alan Yüksek Öğretim Programları ve Giriş Koşulları

ETKİNLİKLER

Öğrencilerin sınav kılavuzunun tamamını okumaları sağlanır. Sınıf ikiye ayrılarak soru- cevap yöntemi ile birbirlerinden üniversite sınavıyla ilgili bilgi alabilirler.

Okul rehber öğretmeni sınıfa davet edilerek öğrencilerin üniversite sınavıyla ilgili bilgi almaları sağlanabilir.

Üniversite giriş sınavıyla ilgili temel bilgiler (puan türleri, test türleri, vb.) hazırlanarak sınıf panosuna asılabilir. Öğrencilerden kendilerine uygun seçenekler oluşturup sınıf ortamında paylaşmaları sağlanabilir. Seçilen mesleklerin ülke ekonomisi ve kendi yetenekleri açısından karşılaştırmalar yapmaları istenebilir. Çağın teknolojik gelişimi paralelinde ülkemizde ve dünyada yeni gelişen meslekler hakkında görüş alış verişinde bulunulur.

Özel yetenek sınavı ile öğrenci alan okulların koşulları öğrenilebilir.

Sınıf öğretmeni tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirebilir.


DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.



ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.

Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Üniversite giriş sınavı ile öğrenci alan yüksek öğretim programlarını biliyorum

( )
( )
( )
2. Üniversite giriş sınavının özelliklerini açıklayabilirim. ( ) ( ) ( )
3. Yüksek öğretim programlarına hangi puan türleri ile girilebileceğini belirtebilirim.
( )
( )
( )
4. Özel yetenek sınavıyla öğrenci alan yüksek öğrenim programları ve giriş koşullarını belirtebilirim.
( )
( )
( )
5. Üniversite giriş sınavı ile ilgili yapılan yeniliklerin farkındayım.
( )
( )
( )
6. Üniversite giriş sınavı ile ilgili kendime uygun seçenekler oluştura bilirim.
( )
( )
( )










BÖLÜM II

GELİŞEN İNSAN

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin psikolojik yönden sağlıklı gelişebilmek için gerekli özellikleri kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerini belirtir.
• Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerinin kişisel gelişimi açısından önemini açıklar.
• Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerine, kendisinden ya da çevresinden örnekler verir.
• Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerini kendisinin ne kadar gerçekleştirdiğini analiz eder.


KAVRAMLAR

Demokrasi Kabul Espri-Yaratıcılık
Doğal Davranma Kişisel Gelişim
Dostluk Olumluluk
Duyarlılık Sevgi
Eleştiri Takdir Etme

KONULAR

GELİŞEN İNSAN
A. PSİKOLOJİK YÖNDEN SAĞLIKLI GELİŞEN İNSANIN BAZI ÖZELLİKLERİ
1. Kendini, Başkalarını, Doğayı Kabul Etmek
2. İçten Geldiği Gibi Doğal Davranmak
3. Kendi Dışındaki Sorunlara da Duyarlı Olmak
4. Takdir Edebilmek
5. İnsan Sevgisi
6. Derin Dostluklar Kurabilmek
7. Demokratik Karakter Yapısına Sahip olmak
8. İncitici Olmayan Espri Anlayışına Sahip Olmak
9. Yaratıcılık

ETKİNLİKLER

Konularla ilgili makaleler, yazılar, karikatürler toplayarak sınıfla paylaşabilirler ve panoya asabilirler.
Psikolojik yönden gelişen insanın sahip olması gereken özellikleri kendi kişisel davranışları ile karşılaştırarak olumlu ve olumsuz açıdan öz eleştiride bulunur.
Psikolojik yönden sağlıklı gelişme gösteren bireylerde de gelişen insan özelliklerinden bazılarının davranışa dönüşmediği tartışılarak belirlenebilir. Bu özelliklerin geliştirilebilmesi için neler yapılabileceği sınıf içi tartışma ortamlarında belirlenebilir.

Kendileri ve çevresindeki örnek durumları ve olayları inceleyebilirler.
Sınıfça seçilen bir duruma ya da olaya farklı açılardan bakmayı deneyerek bakış açısına göre değerlendirmelerin nasıl değişebildiği üzerinde tartışabilirler.
Sınıf öğretmeni tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.
Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.
ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.


Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerini biliyorum. ( ) ( ) ( )
2. Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerinin kişisel gelişimim açısından önemini biliyorum.

( )
( )
( )
3. Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerine kendimden ya da çevremden örnekler verebilirim.

( )
( )
( )
4. Psikolojik yönden sağlıklı gelişen insanın özelliklerini ve kendimi ne kadar gerçekleştirdiğimi analiz edebilirim.

( )
( )
( )



BÖLÜM III

TOPLUMSAL YAŞAM

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin toplumsal yaşama uyum sağlamaya ilişkin temel gereklilikleri kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Toplumsal yaşamı düzenleyen kuralların önemini ve gerekliliğini açıklar.
• Kişisel özgürlük ile toplumsal kurallar arasında bağlantı kurarak grup tartışmalarında kendi düşüncelerini açıklar.
• Toplumsal yaşamda, insan hakları, toplumsal katılım, iş birliği, hoşgörü ve uyum kavramlarının önemini ve gerekliliğini belirtir.


KAVRAMLAR

Toplumsal Yaşam Toplumsal Katılım
Toplumsal Kurallar İş Birliği
Özgürlük Uyum
İnsan Hakları

KONULAR

TOPLUMSAL YAŞAM

A. TOPLUMSAL YAŞAM VE KURALLARI
1. Kuralların Önemi ve Gerekliliği
2. Özgürlük ve Kurallar Arasındaki İlişki
3. İnsan Hakları, Toplumsal Katılım ve İş Birliği

ETKİNLİKLER

Öğrencilerin rol oynama yöntemi ile toplumsal yaşamdan birtakım kesitleri (trafik kurallarının varlığı-yokluğu, toplumsal yaşamın gereği olarak toplu yaşanılan kurum, kuruluş, eğlence yeri vb. gibi kuralların olup olmadığı durumları, sınıfa ve okula giriş – çıkış saatlerinin düzenliliği-düzensizliği vb.) gruplar halinde canlandırması ve burada kuralların oluşturulması istenebilir.

Öğrenciler, oluşturdukları bu kuralların gerekliliklerini açıklayabilirler.

Sınıfta toplumsal yaşama ilişkin örnekleri konu alan bir gazete (sayfası) çıkarmaları istenebilir.

Sınıf panosuna toplumsal yaşamın kuralları ile ilgili yazı ve resimler asılması sağlanabilir.

Öğrenciler, toplumsal yaşamda insanların ne gibi hakları ve sorumlulukları olduğunu, toplumsal yaşamın gereği, insan hakları, toplumsal katılım, iş birliği ve hoşgörüyü fark etmek için, grup tartışması yöntemi ile etkileşimde bulunulabilir.

Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirebilir.


DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.

ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.



Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Toplumsal yaşamı düzenleyen kuralların önemini ve gerekliliğini açıklayabilirim. ( ) ( ) ( )
2. Kişisel özgürlüğüm ile kurallar arasındaki bağlantıyı açıklayabilirim. ( ) ( ) ( )
3. Toplumsal yaşamda, insan hakları, toplumsal katılım, iş birliği, hoşgörü kavramlarının önemini ve gerekliliğini belirtebilirim.
( )
( )
( )














BÖLÜM IV

YÜKSEK ÖĞRETİM VE TERCİHLER

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin kendilerine uygun yüksek öğretim tercihleri yapabilmek için gerekli bilgileri kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Üniversiteleri, programlarını ve olanaklarını tanır.
• Yüksek öğretim programı tercihi yaparken dikkat edilecek ögeleri sınıf içi tartışmalarla belirler.
• Kendine uygun olabileceğini düşündüğü program seçeneklerini oluşturur.

KAVRAMLAR

Tercih Burs
Akademik Başarı Yurt
Taban Puanı Harç
Yüzdelik Sırası Kredi

KONULAR

YÜKSEK ÖĞRETİM VE TERCİHLER

A. ÜNİVERSİTELERİ TANIMA
1. Üniversitelerin; Fakültelerini, Yüksek Okullarını, Bölümlerini ve Yerlerini
Tanıma
2. Üniversiteler Tarafından Sağlanan Olanaklar (Barınma, sağlık hizmetleri,
sosyal etkinlikler, ulaşım, harç miktarı vb.)



B. YÜKSEK ÖĞRETİM PROGRAMLARINI TERCİH EDERKEN DİKKAT
EDİLECEK HUSUSLAR
1. İlgi, Yetenek, Değerler, Kişilik Özellikleri ve Akademik Başarı
2. Tercih Edilebilecek Mesleklerin Özellikleri
3. Ailenin Koşulları
4. Seçeceği Yüksek Öğretim Programlarının Gelecekteki Amacına Uygunluğu
5. Üniversite Programlarına İlişkin Puan Türleri Yüzdelik Sıraları, Taban Puanları

C. YÜKSEK ÖĞRETİMDE KREDİ VE BURS OLANAKLARI

ETKİNLİKLER

Öğrenciler girmek istedikleri üniversitelere giderek, posta, broşür, kitapçık gibi yollarla, sınıfa davet edecekleri bir uzman ya da mezun öğrenciler aracılığıyla bilgi toplayarak bunları paylaşabilirler.
Yüksek öğretime giriş tercihleri yapılırken uyulması gereken kurallar, üniversitelerin koşul ve olanakları sınıf panosuna asılarak sınıfta tartışılabilir.
Yüksek öğretim tercihi yaparken uyulması gereken kurallar sınıfta görüş alış verişi yapılarak paylaşılabilir.
Her öğrenci mesleklere, üniversite programlarına ve kendi özelliklerine ilişkin edindiği tüm bilgileri birleştirerek girmek istediği üniversite programlarının tercih listesini oluşturabilir.
Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME
Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.

ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.

Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Üniversiteleri, programlarını ve olanaklarını belirtebilirim. ( ) ( ) ( )
2. Yüksek öğrenim programı tercihi yaparken dikkat edileceğim ögeleri belirtebilirim.
( )
( )
( )
3. Kendime uygun olabileceğini düşündüğüm program seçeneklerini oluşturabilirim.
( )
( )
( )













BÖLÜM V

İŞE VE MESLEĞE HAZIRLIK

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin iş ve meslek yaşamına ilişkin temel gereklilikleri kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• İş ve meslek yaşamının temel özelliklerini araştırıp inceleyerek belirtir.
• İş ve meslek kazandırıcı kurumları ve olanaklarını tanır.
• İş arama, bulma ve işe başvurmanın temel gerekliliklerini sınıfça tartışarak belirler.
• İş ve meslek yaşamına girişte özgeçmişin öneminin farkına varır.
• Öz geçmişini formatına uygun hazırlayabilir.
• İş ve meslek yaşamında kişisel özelliklerin önemini tartışarak örneklerle açıklar.

KAVRAMLAR

İş
Meslek
Öz geçmiş (cv)

KONULAR

İŞE VE MESLEĞE HAZIRLIK

A. İŞ VE MESLEK YAŞAMI
1. İş ve Meslek Yaşamının Temel Özellikleri
2. Orta Öğretim Sonrası İşe ve Mesleğe Hazırlayıcı Kurum ve Kurslar
3. Öz geçmiş Hazırlama ve İşe Başvurma

ETKİNLİKLER

İş ve meslek yaşamında değişik iş ve meslek alanlarının temel özelliklerine ilişkin grup tartışmaları yapılabilir (İş sorumluluğu, üretkenlik, iyi ilişkiler kurabilme, mesleğinin yeterliliklerini kazanma vb.)

İş ve meslek kazandırıcı kurum ve kuruluşların broşürleri toplanarak sınıfta incelenebilir. Bu konuda iş ve işçi bulma kurumu, yaygın eğitim kurumları, özel kurumlar vb. yerlerden yararlanılmalıdır.

İş arama ve başvurma yolları hakkında grup tartışmaları ile görüş alış verişi yapılır.

Öğrencilerden öz geçmişlerini (cv) yazmaları istenebilir. İsteyen öğrencilerin yazdıklarını sınıfla paylaşmaları sağlanır. Değişik kurum ve kuruluşlardan alınacak format örnekleri toplanıp incelenerek sınıfta tanıtılabilir. Bilgisayar olanaklarına erişebilen öğrenciler değişik ülkelerin özgeçmiş örneklerini bulup sınıfa tanıtırlar. Öz geçmişin formatında yer alması gereken (düz metin olarak veya başlıklar halinde) konular hakkında tartışılabilir.

Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.

DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.



ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.

Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. İş ve meslek yaşamının temel özelliklerini belirtebilirim. ( ) ( ) ( )
2. İş ve meslek kazandırıcı kurumları ve olanaklarını belirtebilirim. ( ) ( ) ( )
3. İş arama, bulma ve işe başvurmanın temel gerekliliklerini açıklayabilirim. ( ) ( ) ( )
İş ve meslek yaşamına girişte öz geçmişin (cv) öneminin biliyorum. ( ) ( ) ( )
4. Öz geçmişimi formatına uygun hazırlayabilirim. ( ) ( ) ( )
5. Kendi kişisel özelliklerimin iş ve meslek yaşamındaki önemini biliyorum ( ) ( ) ( )


BÖLÜM VI

AİLE YAŞAMI

Bölümün Amacı

Bu bölüm ile öğrencilerin aile yaşamının önemini ve aile kurmanın temel gerekliliklerini kavrayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Öğrenci Kazanımları

Bu bölümü tamamlayan her öğrenci;

• Medenî kanundaki aile ile ilişkili bölümleri inceler.
• Ailedeki temel sosyal rolleri ve özelliklerini açıklar.
• Evliliğe hazırlığın temel boyutlarında olgunluk düzeyine ulaşmanın gerekliliğini açıklar.
• Evlilik zamanının belirlenmesinin temel ölçütlerini tartışarak kendi görüşlerini belirtir.
• Kendine uygun eş seçiminin önemi konusunda sınıf tartışmalarında görüşünü söyler.
• Eş seçiminde kendisi için önemli olabilecek faktörleri oluşturur.
• Eş seçimine ilişkin ölçütlerin kendi koşullarına göre değişebileceğini belirtir.

KAVRAMLAR

Medenî Kanun Olgunluk
Aile Sosyal Rol

KONULAR
AİLE YAŞAMI
A. AİLEDE ROLLER
1. Anne ve Baba Rolü
2. Eş Rolü
3. Evlât Rolü
4. Medenî Kanunda Aile

B. EVLİLİK ZAMANININ SAPTANMASI
1. Fiziksel Olgunluk
2. Ekonomik Olgunluk
3. Törel ve Sosyal Olgunluk
4. Duygusal Olgunluk
5. Öğrenim Durumu
6. Askerlik Durumu

C. EŞ SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLECEK FAKTÖRLER
1. Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Düzeyi
2. Eğitim Düzeyi
3. Yaşı
4. Kişilik Özellikleri
5. Akraba Evliliği

ETKİNLİKLER

Öğrencilerden anne ve baba rollerinin neleri kapsadığını bir kağıda yazmaları istenir. İsteyen öğrenciler yazdıklarını grupla paylaşabilirler.

Öğrencilerden eş rolünün neleri kapsadığını bir kağıda yazmaları istenir. İsteyen öğrenciler yazdıklarını grupla paylaşabilirler.

Öğrencilerden evlât rolünün neleri kapsadığını bir kağıda yazmaları istenir. İsteyen öğrenciler yazdıklarını grupla paylaşabilirler.

Evlenmek için hangi temel boyutlarda olgunlaşmak gerektiği grupça tartışılır.

Eş seçiminde önemli olabilecek ölçütlerin neler olabileceği grupla tartışılabilir. Akraba evliliğinin ya da temel olgunluklardaki yetersizliklerin sonuçlarının neler olabileceğini paylaşabilirler. Bu konuda çevresindeki örneklerin olumsuz sonuçlarını sınıfa açıklar.

Sınıf öğretmeni, tüm bu etkinlikleri öğrencilerin yürütmesini sağlar, kendisi sadece onları organize eder, amaç ve kazanımlar doğrultusunda yönlendirir.



DEĞERLENDİRME

Programın, değerlendirmeye yönelik açıklamalar bölümünde belirtilen öneriler dikkate alınarak "Etkinlik Değerlendirme Formu" öğrenci sayısı kadar çoğaltılıp uygulanmalıdır.

Öğrencilere "Etkinlik Değerlendirme Formu"nun her uygulamasından sonra; “evet” cevaplarının çokluğunun “ilerlemelerinin olumlu yönde olduğu”; “kısmen” cevaplarının çokluğunun “daha iyi olabilmek için yapabileceği şeyler olduğu”; “hayır” cevaplarının çokluğunun “durumunu gözden geçirerek eksiklerini tamamlaması gerektiği” anlamına geldiği belirtilmeli ve bu duruma ilişkin görüş ve öneriler paylaşılmalıdır.

Öğrencilerin formlara verdikleri yanıtları kendilerinin değerlendirmelerine fırsat verilmeli ve bu formları kendilerinin tuttuğu kişisel dosyalarında saklamaları sağlanmalıdır.

ETKİNLİK DEĞERLENDİRME FORMU
(Öğrenci İçin)

Rehberlik etkinlikleri ve programı tamamen sizlerin (öğrencilerin) kişisel gelişiminize yöneliktir. Bu form sizlerin rehberlik etkinliklerinden ne derecede yararlandığınızı görebilmeniz amacıyla hazırlanmış olup notla değerlendirilmeyecektir.

Etkinlikler açısından kendinizi doğru olarak değerlendirmenizin, yaşamınızda kendinize uygun seçimler yapmanızda yararı olacaktır.

Etkinlik Değerlendirme Formundaki seçenekleri dikkatlice okuduktan sonra okuduğunuz seçeneklerin her biri için; size tamamen uygun olduğunu düşünüyorsanız "evet"in altına; hiç uygun olmadığını düşünüyorsanız "hayır"ın altına ve kısmen uygun olduğunu düşünüyorsanız, "kısmen"in altına (X) işaretini koyunuz.


Değerlendirme Ölçütleri Evet Kısmen Hayır
1. Medenî kanundaki aile ile ilişkili bölümleri biliyorum. ( ) ( ) ( )
2. Ailedeki temel sosyal rolleri ve özelliklerini biliyorum. ( ) ( ) ( )
3. Evliliğe hazırlığın temel boyutlarında olgunluk düzeyine ulaşmanın gerekliliğini açıklayabilirim. ( ) ( ) ( )
4. Evlilik zamanının belirlenmesinin temel ölçütlerini belirtebilirim. ( ) ( ) ( )
5. Kişilerin kendilerine uygun eş seçmesinin önemini belirtebilirim. ( ) ( ) ( )
6. Eş seçiminde kendim için önemli olabilecek faktörleri oluşturabilirim. ( ) ( ) ( )
7. Eş seçimine ilişkin ölçütlerin, kendi koşullarıma göre değişebileceğini belirtebilirim. ( ) ( ) ( )






REHBERLİK PROGRAMI ETKİNLİKLERİ ÖĞRENCİ GÖZLEM FORMU
(Sınıf Öğretmeni İçin)


DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ




EVET KISMEN HAYIR

KATILIM

1. Etkinliklerde konulara ilişkin düşünce ve görüşlerini sorulmadan söyler. ( ) ( ) ( )
2. Etkinliklerde konulara ilişkin düşünce ve görüşlerini sınıf öğretmeni sorduğunda söyler. ( ) ( ) ( )
3. Etkinliklerde (yeri geldiğinde) hissettiklerini ve duygularını kendiliğinden söyler. ( ) ( ) ( )
4. Etkinliklerde hissettiklerini ve duygularını arkadaşları sorduğunda söyler. ( ) ( ) ( )
5. Etkinliklerde hissettiklerini ve duygularını sınıf öğretmeni sorduğunda söyler. ( ) ( ) ( )
6. Etkinliklerde konulara ilişkin düşünce ve görüşlerini arkadaşları sorduğunda söyler. ( ) ( ) ( )
7. Drama, rol oynama gibi etkinliklerde rol alır. ( ) ( ) ( )
8. Etkinliklere ilişkin ön hazırlıklarda (araştırma,sınıf ortamını hazırlama, malzeme getirme vb..) yardım eder.
( ) ( ) ( )
9. Konulara ilişkin varsa, bildiklerini paylaşır. ( ) ( ) ( )
10. Eğer program dahilinde gezi yapılmışsa cevaplayınız:
• Yapılan gezilere katılır.
• Gezi organizasyonlarında görev alır.
( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( )

BİLGİLENME

1. Etkinliklerde konulara ilişkin bilgi ve açıklama ister. ( ) ( ) ( )
2. Etkinliklerde ihtiyaç duyduğunda soru sorar. ( ) ( ) ( )
3. Program konularına ilişkin belli bir bilgisi olduğunu açıklar.
( ) ( ) ( )
4. Etkinlikler sırasında konuya uygun örnekler verir. ( ) ( ) ( )
5. Konulara ilişkin kaynakları (yayın, doküman vb.) araştırır. ( ) ( ) ( )
6. Sınıfa kaynak getirir. ( ) ( ) ( )
7. Genel olarak program konuları çerçevesinde bilgisinin arttığını belirtir. ( ) ( ) ( )

YARDIM ALMA

1. Program konuları dahilinde, ihtiyacı olduğunda nerelerden yardım alabileceğini bilir. ( ) ( ) ( )
2. Okul rehberlik ve psikolojik danışma servisine en az bir kere başvurmuştur (varsa). ( ) ( ) ( )
3. İhtiyacı olduğunda okul rehberlik ve psikolojik danışma servisine başvurabileceğini belirtir. ( ) ( ) ( )
4. İldeki/ilçedeki rehberlik ve araştırma merkezinin yerini bilir. ( ) ( ) ( )
5. İhtiyacı olduğunda ildeki / ilçedeki rehberlik ve araştırma merkezine başvurabileceğini söyler.
( ) ( ) ( )
6. Genel olarak rehberlik konularında ihtiyacı olduğunda yardım almaya isteklidir. ( ) ( ) ( )
7. Rehberlik veya programın konularında sınıf öğretmenine en az bir kere başvurmuştur. ( ) ( ) ( )
8. Diğer konularda sınıf öğretmenine en az bir kere başvurmuştur. ( ) ( ) ( )