1. Konu belirlenir ( İlgi duyduğun, merak ettiğin bir olay ya da sorun)
2. Sorunun çözümüne yönelik varsayımlar (hipotezler) yazılır
3. Konuyla ilgili bilgi toplanır (kitap, dergi, gazete vb. kaynaklardan. Kaynak adı, yazar adı, basım tarihi ve yeri, ilgili cilt ve sayfa numaraları yazılır)
4. Kaynaklardan elde edilen notlar, konularına göre sınıflandırılır ve varsayımlar (hipotezler) test edilir
5. Notlar kontrol edilir, metin oluşturulur. Metni oluştururken kaynaklar dipnot ile gösterilir
SOSYAL BİLGİLER DERSİ OLGU İLE İLGİLENİR. BİR OLGUYU İNCELERKEN YAPILAN BİLİMSEL ARAŞTIRMA BASAMAKLARI :
1-GÖZLEM YAPMA
2-GÖZLEM SONUCU HİPOTEZ SUNMA
3-SUNDUĞUMUZ HİPOTEZİ TEST ETME
4-HİPOTEZİ TEST ETTİKTEN SONRA SONUCA ULAŞMA.
BİLİMSEL ARAŞTIRMANIN BASAMAKLARI sıralarına göre daha geniş anlatım:
1- İlgi ve yeteneğe göre konuyu belirlemek
Her insanın ilgi alanı ve yetenek özelikleri birbirinden farklıdır. Bilimsel çalışmalar yapılırken insanlar ilgi duydukları alanlardan konu seçiminde bulunurlarsa daha istekli çalışmalar yaparlar. Yeteneklerine uygun konular seçerlerse hem kendilerini hem de tüm insanları heyecanlandıracak ve etkileyecek daha başarılı sonuçlar ortaya çıkarırlar.
2- Seçtiğimiz konu ile ilgili varsayımlarda (hipotez) bulunmak
İkinci basamakta seçilen konu ile ilgili varsayımlarda(hipotezlerde) bulunulur.
Varsayım(Hipotez):
Üzerinde henüz bilimsel çalışmalar yapılarak doğruluğu kanıtlanmamış ama bilimsel çalışmalar yapıldığında doğru çıkacağı umulan düşüncelere varsayım(hipotez) denir.
3- Konuyla ilgili kaynak taraması yapmak ve bilgi(veri) toplamak |
Sözlü Kaynaklar: İnsanlar Yazılı Kaynaklar: Kitap, dergi, gazete, internet çıktısı vb. Görsel Kaynaklar: Televizyon programları, görüntü, resim ve fotoğraflar. Üçüncü basamakta öncelikle seçilen konularla ilgili kaynak taraması yapılır. Kitaplar, dergiler, gazeteler, ansiklopediler, internet ve hatta insanlar kaynak olarak kullanılabilir. En çok bilgi kitaplarda bulunur. En çok kitaplar ise kütüphanelerde bulunur. Kütüphanelerdeki kitaplar, bulması ve kullanımı kolay olsun diye “Katalog Sistemi”ne göre gruplandırılmıştır. Katalog sistemine göre kütüphanelerdeki kitaplar;000 – Genel Konular, 100 – Felsefe ve Psikoloji, 200 – Din, 300 – Sosyal Bilgiler, 400 – Dil, 500 – Doğa Bilimleri ve Matematik, 600 – Teknoloji, 700 – Sanat, 800 – Edebiyat, 900 – Tarih ve coğrafya şeklinde gruplandırılmıştır. Günümüzde bilgisayarların devreye girmesi bu sistem daha da kolaylaşmıştır. Herhangi bir araştırma için kütüphaneye gittiğimizde öncelikle konumuzun içeriğine göre ilgili bölüme geçer, burada bulunan alfabetik şekilde sıralandırılmış olan çekmecelerden kitap veya yazar isimlerini katalog numaraları ile birlikte tespit ederiz. Arkasından görevliye istediğimiz kitap ve yazarın adını katalog numarası ile birlikte veririz. Kitap istek formunu doldurup, okuma salonuna geçeriz. Kitapları okurken aradığımız bilgilere ulaştığımızda “bilgi fişleri” ni doldururuz. Bilgi fişlerinde ilgili bilgilerin yanı sıra konu adı, kitabın ve yazarın adı, cilt ve sayfa numaraları ile basım yeri, basım yılı ve tarihi bulunmalıdır. Çalışmalarımız tamamlanınca kitapları görevliye geri verip, teşekkür etmeliyiz. Araştırmalarımızda doğru ve tarafsız bilgilere ulaşabilmek mutlaka çok sayıda kaynaktan yararlanmalıyız. Bilgi: Araştırma, soruşturma, inceleme, deney, gezi ve gözlem gibi yöntemler kullanılarak ortaya çıkarılan ayrıca akıl ve mantığa uygun olan verilere bilgi denir. Bilim: Bilgi topluluğu veya bilgilerin ortaya çıkmasını sağlayan sisteme bilim denir. |
4- Kaynaklardan topladığımız bilgileri incelemek gruplandırmak ve bunları varsayımlarla karşılaştırma |
Topladığımız verileri içeriğine göre sınıflandırırız. Kaynaklardan elde ettiğimiz verileri daha önce ileri sürdüğümüz varsayımlarımızla karşılaştırırız. Bu varsayımların olgulara dönüşüp dönüşmediğini inceleriz. Olguya dönüşmeyen varsayımlarımızı yanlış olduğunu anlayarak değiştiririz. |
5- Metin oluşturmak |
Son aşamada edindiğimiz ve doğruluğunu yaptığımız çalışmalarla kanıtlamış olduğumuz bilgileri metinlere dönüştürürüz.Yazdığımız metinler kısa olursa buna makale, uzun olursa kitap denir.Ortaya çıkan eser ister makale olsun isterse kitap her türlü durumda yazılarımızı yazarken kullandığımız bilgileri kimden, hangi kaynaktan edindiğimizi cilt ve sayfa numaraları ile birlikte muhakkak sayfalarımızın altıda dipnot olarak göstermeliyiz. Dipnot: Metni yazarken alıntı yaptığımız kısımları (cümle yada paragrafları) nereden ve kimden aldığımızı gösteren notlardır. Kaynakça: Yararlandığımız kaynakların adını belirtmemizdir. |