HANGİ YÖNETİM DAHA DEMOKRATİK
HÂKİMİYETİN KAYNAĞINA GÖRE YÖNETİM BİÇİMLERİ | |||
Monarşi | Oligarşi | Teokrasi | Cumhuriyet |
•Tüm yetkilerin ve güçlerin tek kişidetoplanmasıdır. • Seçim dışı yöntemler kullanılır. • Yetki, genellikle miras yoluyla (babadan oğula- saltanat) geçer ve tek bir kişide toplanır. Bu kişi kral, prens, padişah, çar olabilir • Bu kişinin emirleri tartışılmaksızın kabul edilir. • Yasama, yürütme ve yargı yetkileri bu kişinin elindedir. Kimseye hesap vermez. Geçmişte monarşi ile yönetilen ülkeler; Roma İmparatorluğu, Rusya, İngiltere Osmanlı Devleti, Fransa. Günümüzde ise Suudi Arabistan, Fas, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, İngiltere, İspanya, Hollanda, Japonyamonarşik devletlerdir. | • Belli bir sınıfın, grubunya da küçük bir azınlığın egemenliği ve yönetimi altında tutulan yönetimşeklidir. • Asiller meclisi vardır. Bu meclis krala yaptırım uygulayabilir. • Meclisin kararlarına uymayan kral görevden alınabilir • Kral yetkilerini bu meclisten alır Geçmişte oligarşi(aristokrasi) ile yönetilen ülkeler; Eskiçağ’da Roma Yunanistan Günümüzde Cezayir, Irakve Suriye gibi ülkeler oligarşik devletlerdir | • Bir ülkedeki siyasal yapılanma, devletin yönetim organları tüm siyasal ilişkilerindinî kurallara göre düzenlenip yürütüldüğüyönetim biçimidir. Geçmişte teokrasi ile yönetilen ülkeler; Osmanlı Devleti, Emeviler, Abbasiler. Günümüzde İran, Vatikan,İsrail teokratik devletlereörnek olarak gösterilebilir. | • İnsanların eşitliğe, seçme ve seçilme hakkına sahip olduğu yönetim biçimidir. Yönetim ve güç halkın kendisinin seçtiği kişilere aittir. Yöneticiler millet tarafından belirli süreler için seçilir. Kişilerin vazgeçilmez hak ve hürriyetleri vardır. • Yasaların üstünlüğü vardır. Buna herkes uymak zorundadır. • Halk memnun olmadığıyöneticileri seçimle değiştirebilir• Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Fransa,,Kanada demokratik devletlerdir |
DEMOKRASİNİN TEMEL İLKELERİ
Millî Egemenlik
Ø Demokraside egemenlik millete aittir. Millet bu hakkını temsilcileri (milletvekilleri) aracılığıyla kullanır. Yönetenler, gücünü milletten alır. Hiçbir kimse, zorla iş başına gelemez. Bu esas, anayasamızda şöyle belirtilmiştir:"Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir."
Hürriyet ve Eşitlik
Ø Demokraside, hürriyet ve eşitlik esastır. Hürriyet, başkalarına zarar vermeden her şeyi yapabilmektir. Bütün insanlar hürdür. Herkes, serbestçe düşünür ve düşüncelerini açıklayabilir.
Ø Eşitlik, hiçbir ayrım olmaksızın herkesin kanun önünde aynı haklara sahip olmasıdır. Hiç kimseye din, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşüncesinden dolayı farklı işlem yapılamaz.
Siyasi Partiler
Ø Demokratik yönetimlerde, ülke sorunlarının çözüm yolları üzerinde aynı düşünceyi paylaşan insanlar birsiyasi parti kurabilirler. Vatandaşlar, bu siyasi partilerden birine üye olabilirler. Ülkemizde Kurtuluş Savaşı'ndan sonra ilk kurulan parti Halk Fırkası'dır. Fırka parti anlamına gelir. Cumhuriyetin ilanından sonra partinin adıCumhuriyet Halk Partisi olmuştur.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder