| 1927-2000 |
| Türkiye'de nüfusun sayı ve niteliklerini belirlemek üzere Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar ilki 1927, ikincisi 1935 yılında ve bu tarihten sonra 1990'a kadar her 5 yılda bir, 1990'dan sonra 10 yılda bir olmak üzere, 14 kez Genel Nüfus Sayımı uygulandı. |
| 23 Şubat 1990 tarih ve 403 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile genel nüfus sayımlarının sonu " 0 " ile biten yıllarda, dolayısıyla 10 yılda bir yapılması hükme bağlandı. 30 Kasım 1997 tarihinde yapılan sayım ise "nüfus tesbiti" olarak adlandırıldı. Seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesine yönelik bu sayımda, "yerleşim yerleri itibariyle ikametgaha dayalı sayısal sonuçlar" elde edildi, sosyal ve ekonomik bilgilere ise yer verilmedi. (30 Temmuz 1997 tarih ve 4300 sayılı Genel Nüfus Tespiti yapılması ve seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesi hakkındaki kanun) Son olarak 2000 yılında gerçekleştirilen nüfus sayımının kesin sonuçları 26 Ağustos 2002'de açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2008 Nüfus Sayımı Sonuçları”nı açıkladı.Buna göre, ülke nüfusu 2008 yılı sonu itibariyle binde 13,1′lik artışla 71 milyon 517 bin 100 kişiye çıktı. Nüfusun illere göre dağılımına bakıldığında, İstanbul’da 12 milyon 697 bin 164, Ankara’da 4 milyon 548 bin 939, İzmir’de ise 3 milyon 795 bin 978 kişi yaşıyor. Ankara, İstanbul ve İzmir’de yaşayan toplam 21 milyon 42 bin 81 kişi, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 30′unu oluşturuyor. |
Sayım yıllarına göre, toplam nüfus, nüfus artış hızı, erkek ve kadın nüfus ile kent ve köylerde yaşayanlar şöyle:
30.11.1997 tarihine ilişkin veriler, seçimler için "Nüfus Tesbiti" verileridir. Türkiye’nin resmi nüfus sayımı sonuçları önceki gün kamuoyuna duyuruldu.Buna göre türkiye’nin toplam nüfusu 71 milyon 517 bin 100 kişiye yükselmiş. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
KAYNAK: DİE
(11 EKİM 2000 - 26 AĞUSTOS 2002)
Nüfus Sayımı Yapılmasının Sebepleri
Nüfusun miktarını
Nüfus artış hızını,
Nüfusun dağılışını,
Nüfusun yaş , cinsiyet durumunu,
Köy-kent nüfusunu,
Çalışan nüfusun sektörlere göre dağılışını,
Eğitim durumunu,
İşsizlik oranını,
Asker çağındakileri
Seçmen sayısını öğrenmek gibi sebeplerle sayım yapılır.
NÜFUSUN DAĞILIŞI
Dünya üzerinde nüfusu en fazla olan kıta, Asya kıtasıdır. Ülke ise Çin'dir. Nüfus en az olan kıta Okyanusya (Avustralya) dır. Antarktika kıtasında ise yerleşik hayat yoktur.
Yurdumuzda en az nüfuslanmış bölgemiz Doğu Anadolu Bölgesidir. Bölüm ise Hakkari Bölümüdür. Nüfusu en fazla olan bölgemiz Marmara bölgesidir. Bölüm ise Çatalca-Kocaeli Bölümüdür.
Görüldüğü gibi dünya genelinde ve yurdumuzda nüfus dengeli bir biçimde dağılış göstermemektedir. Bu farklı dağılışta etkili faktörler:
DOĞAL FAKTÖRLER
İKLİM
Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur. Yağışların fazla , kışların ılık geçtiği iklim bölgeleri sık nüfusludur. Örnek ; kutup bölgeleri , çöl bölgeleri ve Ekvatorda 1000 m. nin altındaki yerler (yüksek nem ve sıcaklıktan) seyrek nüfusludur.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Ormanların sık ve gür olduğu alanlar seyrek nüfuslanmıştır.Örnek Ekvatoral Bölgede Amazon, Kongo Havzaları gibi.
YER ŞEKİLLERİ
Engebeli yerler; ulaşım şartlarının elverişsizliği, tarım alanlarının kısıtlı olması gibi sebeplerle seyrek nüfusludur.
İklim şartları elverişli olsa bile dağlık kesimler seyrek nüfuslanmıştır. Ör. Dünya üzerinde Alp-Himalaya dağları seyrek nüfusludur. Yurdumuzda ise Menteşe yöresi, Taşeli platosu, Teke yarımadası, Biga yarımadası, Gelibolu yarımadası, Yıldız Dağları Bölümü elverişli iklim şartlarına rağmen seyrek nüfusludur.
SU KAYNAKLARI (AKARSULAR)
Akarsu çevreleri su imkanı ve verimli tarım alanlarından dolayı sık nüfusludur. Bu genellemeye Ekvatoral bölge akarsuları (Amazon, Kongo) ve Kutup iklim bölgesindeki akarsular (Obi, Lena, Yenisey gibi) uymaz.
Sık nüfuslu akarsu havzalarına örnek olarak; İndus, Ganj, Fırat-Dicle, Nil gösterilebilir.Yurdumuzda ; Gediz,Bakırçay, B. ve Küçük Menderes, Sakarya, Seyhan, Ceyhan gibi akarsu çevreleri sık nüfusludur.
KARA VE DENİZ DAĞILIŞI
Dünya nüfusunun büyük bir kısmı kuzey yarım kürede ılıman kuşaktadır. Sebebi karaların geniş alan kaplaması.
BEŞERİ VE EKONOMİK FAKTÖRLER
SANAYİ
Sanayinin gelişmiş olduğu yerler iş imkanından dolayı sık nüfusludur. Ör.İstanbul , Bursa, İzmir, Adana gibi. Dünya üzerinde ise Japonya, Batı Avrupa ülkeleri ve A.B.D’nin doğusu sanayiden dolayı sık nüfusludur.
TARIM
Tarımsal faaliyetlerin gelişmiş olduğu yerler sık nüfusludur. Ör. Akhisar, Çukurova, Bafra ,Çarşamba gibi.
ULAŞIM
Ulaşımın gelişmiş olduğu yerlerde ticarette geliştiği için sık nüfuslanmıştır.
YERALTI KAYNAKLARI (MADENLER)
Yer altı kaynaklarının çıkarıldığı ve işlendiği yerler sık nüfusludur. Ör. Soma, Ereğli, Karabük, Seydişehir gibi.
TURİZM
Turizmin gelişmiş olduğu yerlerde mevsimlik nüfus artışı görülür. Örnek kıyı bölgelerimizde yaz döneminde, Bursa-Uludağ, Bolu-Kartalkaya, Kayseri-Erciyes’ te ise kış döneminde nüfus artar.
TARİHİ FAKTÖRLER
Çok eski uygarlıklara ev sahipliği yapmış yerler nüfusun fazla olduğu yerlerdir. Örnek: İstanbul, Edirne, Konya, Kayseri, Sivas, Bursa, Diyarbakır ve Ş.Urfa gibi.
*** Bir ülkede nüfusun dağılışı büyük ölçüde iklim ve yer şekillerine bağlı ise o ülke geri kalmış, iklim ve yer şekillerinden bağımsız ise gelişmiş ülkedir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder